Suy giáp khi mang thai có ảnh hưởng gì là câu hỏi khiến nhiều mẹ bầu mất ngủ sau khi nhận kết quả TSH tăng trong lần khám đầu thai kỳ. Tuyến giáp của mẹ không chỉ điều hòa chuyển hóa mà còn tham gia vào sự phát triển thần kinh của thai nhi, đặc biệt trong tam cá nguyệt đầu. Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp TSH tăng đều nguy hiểm như nhau. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào suy giáp rõ rệt hay suy giáp cận lâm sàng, có kháng thể TPO hay không, và việc theo dõi – điều chỉnh levothyroxine trong thai kỳ có kịp thời hay không.
Suy giáp khi mang thai có ảnh hưởng là gì và được chẩn đoán ra sao
Suy giáp khi mang thai là tình trạng hormone tuyến giáp của mẹ không đáp ứng đủ nhu cầu tăng cao trong thai kỳ. Chẩn đoán dựa trên xét nghiệm TSH và T4 tự do, được diễn giải theo ngưỡng tham chiếu của từng tam cá nguyệt.
Có hai mức độ:
Suy giáp rõ rệt khi mang thai: TSH tăng và T4 tự do giảm.
Suy giáp cận lâm sàng: TSH tăng nhưng T4 tự do vẫn bình thường.
Trong tam cá nguyệt đầu, TSH có thể giảm nhẹ do ảnh hưởng của hCG. Vì vậy, nếu dùng ngưỡng của người không mang thai để đọc kết quả, có thể đánh giá sai. Chẩn đoán đúng mức độ là bước đầu tiên để trả lời câu hỏi suy giáp khi mang thai có ảnh hưởng ở mức nào.
Câu chuyện tại phòng khám Dr Tú y học bào thai: khi một con số làm thay đổi cảm xúc của mẹ
Chị A. mang thai 11 tuần. Đây là lần mang thai thứ hai sau một lần sảy thai sớm cách đây hai năm. Lần khám thai gần nhà, chị được làm xét nghiệm tổng quát và phát hiện TSH 4,8 mU/L. Không ai giải thích rõ, chỉ dặn theo dõi.
Chị A. mang theo phiếu xét nghiệm, đơn vitamin có sắt, kết quả siêu âm thai 10 tuần và tiền sử sảy thai đến phòng khám Dr Tú y học bào thai. Điều chị lo nhất là liệu suy giáp khi mang thai có ảnh hưởng đến sự phát triển trí tuệ của con. Điều khiến chị bế tắc là không biết có nên uống thuốc ngay hay chờ thêm.
Sau khi đọc lại kết quả theo tuần thai, bác sĩ xác định đây là suy giáp cận lâm sàng. Bước tiếp theo là làm kháng thể TPO vì tiền sử sảy thai khiến nguy cơ cần được đánh giá kỹ hơn. Từ đó, kế hoạch theo dõi được đặt ra theo mốc 4 tuần.
Cảm giác của chị thay đổi khi biết mình đang ở mức nào và cần làm gì tiếp theo.
vì sao suy giáp khi mang thai có ảnh hưởng
Thứ nhất, nhu cầu hormone giáp tăng sớm. Ngay từ tuần thứ 5–6, cơ thể mẹ cần nhiều hormone giáp hơn. Nếu mẹ đã có suy giáp tiềm ẩn trước đó, thai kỳ có thể làm bộc lộ rõ hơn.
Thứ hai, ảnh hưởng lên mẹ. Suy giáp rõ rệt khi mang thai liên quan đến tăng nguy cơ tiền sản giật, sinh non, bong nhau và một số biến chứng chu sinh khác. Nguy cơ tăng theo mức TSH và mức giảm T4.
Thứ ba, ảnh hưởng lên thai nhi. Trong tam cá nguyệt đầu, thai phụ thuộc chủ yếu vào hormone giáp từ mẹ. Thiếu hụt kéo dài và không được điều chỉnh có thể ảnh hưởng đến phát triển thần kinh. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào độ nặng và thời gian kéo dài.
Thứ tư, vai trò của kháng thể TPO. Kháng thể TPO dương tính gợi ý viêm giáp tự miễn. Ở thai phụ có TSH tăng nhẹ, TPO dương tính làm tăng nguy cơ tiến triển thành suy giáp rõ rệt và có thể liên quan đến sảy thai ở một số nhóm.
Sau khi chẩn đoán suy giáp khi mang thai có ảnh hưởng, mẹ cần làm gì cụ thể
Trong 24 giờ đầu
Cầm phiếu xét nghiệm và khoanh TSH, T4 tự do, tuần thai.
Chụp ảnh lưu lại toàn bộ hồ sơ.
Ghi rõ tiền sử bệnh tuyến giáp hoặc sảy thai.
Ngừng đọc thông tin rời rạc khi chưa có kế hoạch theo dõi.
Trong 3–7 ngày tiếp theo
Làm kháng thể TPO nếu chưa thực hiện.
Đặt lịch khám lại để được đọc kết quả theo tuần thai.
Nếu được chỉ định levothyroxine trong thai kỳ, uống lúc bụng đói và tránh uống cùng sắt hoặc canxi.
Theo mốc thai kỳ
Kiểm tra TSH sau 4 tuần kể từ khi bắt đầu hoặc chỉnh liều.
Trong nửa đầu thai kỳ, nên xét nghiệm mỗi 4 tuần.
Tránh tự ý tăng hoặc giảm liều khi chưa có chỉ định.
Những điều cần tránh
Không tự ngừng thuốc khi TSH giảm.
Không đổi loại thuốc liên tục.
Không trì hoãn xét nghiệm lại vì cảm thấy không có triệu chứng.
Tiên lượng sau sinh và hướng xử trí
Nếu suy giáp rõ rệt được phát hiện sớm và đưa về bình giáp, phần lớn thai kỳ có thể tiến triển thuận lợi hơn. Ở suy giáp cận lâm sàng, tiên lượng thường tốt nếu được theo dõi sát.
Sau sinh, nhiều phụ nữ có thể giảm hoặc ngừng levothyroxine nếu trước đó chỉ có suy giáp cận lâm sàng xuất hiện trong thai kỳ. TSH cần được kiểm tra lại sau 4–6 tuần để quyết định duy trì hay ngừng.
Trẻ sơ sinh sẽ được sàng lọc tuyến giáp theo chương trình chung. Việc mẹ có suy giáp không đồng nghĩa trẻ chắc chắn mắc suy giáp bẩm sinh.
Nguyên tắc duy nhất cần nhớ
Đưa mẹ về bình giáp sớm và theo dõi đúng mốc.
Nếu TSH được kiểm soát theo ngưỡng thai kỳ và được theo dõi đều, nguy cơ sẽ giảm đáng kể. Trở lại câu chuyện của chị A., điều giúp chị yên tâm không phải vì TSH giảm ngay, mà vì có kế hoạch rõ ràng theo từng tuần thai.
Kết luận
Suy giáp khi mang thai có ảnh hưởng, nhưng mức ảnh hưởng phụ thuộc vào mức độ và cách quản lý. Khi có kết quả bất thường, việc mang đầy đủ hồ sơ đến một cơ sở chuyên sâu để được đọc lại xét nghiệm theo tuần thai và lập kế hoạch theo dõi cụ thể là bước đi cần thiết.
Với hơn 20 năm kinh nghiệm trong sản khoa và y học bào thai, Ths. Bs Nguyễn Ngọc Tú nhấn mạnh rằng quản lý tốt suy giáp trong thai kỳ không nằm ở việc hoảng sợ trước một con số, mà ở việc hiểu đúng con số đó và theo dõi có hệ thống.
Tìm hiểu thêm tại đây
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ manh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé
