Mang thai đôi thường mang lại nhiều cảm xúc khác nhau. Vui vì có hai em bé, nhưng cũng lo vì cần theo dõi sát hơn. Một tình huống khiến nhiều gia đình hụt hẫng là điều này. Ban đầu siêu âm thấy hai thai, sau đó chỉ còn một thai phát triển.
Hiện tượng này được gọi là hội chứng song thai biến mất. Đây không phải tình trạng hiếm khi phát hiện thai sớm. Đặc biệt trong những tuần đầu của thai kỳ.
Điều quan trọng là hiểu đúng bản chất của hiện tượng này. Biết khi nào nó thường xảy ra và vì sao có thể xảy ra. Đồng thời cần biết thai còn lại sẽ được theo dõi ra sao.
Hội chứng song thai biến mất là gì?
Hội chứng song thai biến mất là tình trạng một thai trong thai đôi hoặc đa thai ngừng phát triển từ rất sớm. Sau đó, mô thai ngừng phát triển có thể được cơ thể người mẹ hấp thu dần hoặc bị ép dẹt và khó còn thấy rõ trên siêu âm ở những lần khám sau.
Nói dễ hiểu, lúc đầu bác sĩ có thể nhìn thấy hai túi thai hoặc hai phôi. Nhưng sau một thời gian, chỉ còn một thai tiếp tục phát triển. Thai còn lại không còn tiến triển nữa và dần biến mất khỏi hình ảnh siêu âm, nên hiện tượng này mới có tên như vậy.
Vì sao tình trạng này lại được phát hiện nhiều hơn trước?
Lý do chính là ngày nay siêu âm sớm hơn và phát hiện thai sớm hơn. Trước đây, nhiều phụ nữ chỉ đi siêu âm khi thai đã lớn hơn, lúc đó quá trình này có thể đã xảy ra rồi mà không ai biết.
Bây giờ, vì nhiều mẹ bầu đi khám sớm ngay từ những tuần đầu, đặc biệt trong các thai kỳ hỗ trợ sinh sản, bác sĩ có cơ hội phát hiện được thai đôi từ giai đoạn rất sớm. Chính vì vậy, hội chứng song thai biến mất được nhận ra nhiều hơn.
Hội chứng song thai biến mất thường xảy ra khi nào?
Tình trạng này thường xảy ra trong ba tháng đầu thai kỳ. Phần lớn là ở giai đoạn rất sớm, trước 12 tuần. Đây là thời điểm thai còn nhỏ, nên khi một thai ngừng phát triển, cơ thể có thể hấp thu phần mô đó dần dần.
Nếu hiện tượng này xảy ra rất sớm, nhiều trường hợp người mẹ hầu như không có triệu chứng gì rõ. Chỉ đến lần siêu âm sau mới biết rằng thai kỳ từ song thai đã chuyển thành thai đơn đang tiếp tục phát triển.
Vì sao một thai lại ngừng phát triển?
Nguyên nhân thường gặp nhất là bản thân thai ngừng phát triển có bất thường ngay từ đầu. Đó có thể là bất thường nhiễm sắc thể, bất thường cấu trúc hoặc một vấn đề nào đó khiến thai không thể tiếp tục phát triển bình thường.
Nói ngắn gọn, trong nhiều trường hợp, đây không phải là lỗi do người mẹ làm gì sai. Cũng không phải vì mẹ đi lại nhiều, ăn uống chưa tốt hay làm việc nhà. Thường đó là một vấn đề xảy ra rất sớm trong quá trình hình thành thai.
Mẹ bầu có triệu chứng gì không?
Nhiều trường hợp hoàn toàn không có triệu chứng rõ. Đây là điểm khiến hiện tượng này dễ làm gia đình bất ngờ. Ban đầu siêu âm thấy hai thai, nhưng những lần sau chỉ còn một thai phát triển.
Tuy nhiên, một số phụ nữ có thể ra máu âm đạo nhẹ, đau tức bụng dưới hoặc cảm giác giống sảy thai sớm. Dù vậy, những dấu hiệu này không phải lúc nào cũng có, và cũng không đặc hiệu chỉ cho riêng hội chứng song thai biến mất.
Bác sĩ chẩn đoán bằng cách nào?
Cách chẩn đoán chính là siêu âm. Đây là phương pháp quan trọng nhất. Nếu lần đầu thấy hai thai hoặc hai tim thai, nhưng lần sau chỉ còn một thai tiếp tục phát triển, bác sĩ sẽ nghĩ đến hội chứng song thai biến mất.
Các xét nghiệm máu nội tiết thai kỳ không đủ chính xác để tự chẩn đoán tình trạng này. Vì vậy, siêu âm vẫn là công cụ quyết định.
Thai còn lại có bị ảnh hưởng không?
Đây là điều mà hầu hết cha mẹ lo nhất. Tin tốt là trong phần lớn trường hợp xảy ra sớm, thai còn lại vẫn có tiên lượng tốt. Nếu một thai ngừng phát triển trong ba tháng đầu, thai còn lại thường vẫn tiếp tục lớn lên bình thường.
Nói cách khác, rất nhiều trường hợp sau đó vẫn sinh ra một em bé khỏe mạnh. Đây là điều giúp nhiều gia đình bớt lo hơn sau cú sốc ban đầu.
Khi nào thai còn lại cần được theo dõi sát hơn?
Nếu hiện tượng này xảy ra rất sớm, thường không cần can thiệp gì đặc biệt ngoài theo dõi thai kỳ như bác sĩ hướng dẫn. Nhưng nếu mất thai xảy ra muộn hơn, đặc biệt sau ba tháng đầu, việc theo dõi sẽ cần chặt hơn.
Ngoài ra, một số yếu tố cũng có thể làm bác sĩ lưu ý nhiều hơn. Ví dụ như hai thai dùng chung nhau thai, chảy máu nhiều, đau bụng rõ hoặc thai còn lại có dấu hiệu chậm phát triển. Trong những tình huống đó, bác sĩ sẽ theo dõi sát hơn để bảo đảm an toàn cho thai đang sống.
Thai đôi cùng nhau thai có khác gì không?
Có. Nếu hai thai cùng dùng chung một nhau thai, việc một thai ngừng phát triển có thể phức tạp hơn so với trường hợp hai thai có nhau thai riêng. Lý do là giữa hai thai có thể có mối liên hệ mạch máu, nên khi một thai mất đi, thai còn lại đôi khi có nguy cơ bị ảnh hưởng nhiều hơn.
Đây là lý do việc xác định loại song thai rất quan trọng ngay từ sớm. Nó giúp bác sĩ biết thai kỳ thuộc nhóm nào và cần theo dõi ở mức nào.
Nguy cơ này có hay gặp trong thai đôi không?
So với thai đơn, thai đôi có nguy cơ mất một thai cao hơn. Tuy vậy, điều này không có nghĩa cứ mang thai đôi là sẽ gặp phải hội chứng song thai biến mất. Điều đúng hơn là nguy cơ có tăng, đặc biệt trong những tuần đầu.
Nhiều thai kỳ song thai vẫn phát triển bình thường đến ngày sinh. Nhưng vì nguy cơ cao hơn, thai đôi luôn được xem là thai kỳ cần theo dõi kỹ hơn.
Mẹ bầu có thể làm gì để phòng tránh không?
Đáng tiếc là không có cách chắc chắn để ngăn hiện tượng này xảy ra. Vì nguyên nhân thường nằm ở bất thường rất sớm của thai, nên người mẹ gần như không thể kiểm soát được.
Điều mẹ có thể làm là chăm sóc thai kỳ đúng cách. Khám thai đều, dùng thuốc và vitamin theo hướng dẫn, tránh rượu bia, thuốc lá và các chất có hại. Những điều này rất quan trọng cho thai kỳ nói chung, nhưng không có nghĩa là sẽ ngăn được mọi trường hợp song thai biến mất.
Ảnh hưởng tâm lý với cha mẹ thường như thế nào?
Đây là điều rất thật nhưng thường ít được nói ra. Nhiều gia đình vừa cảm thấy biết ơn vì còn một thai vẫn phát triển, vừa cảm thấy đau buồn vì đã mất một em bé. Hai cảm xúc đó có thể xảy ra cùng lúc.
Sự đau buồn này là có thật. Nó không phải là phản ứng quá mức. Nếu mẹ bầu thấy mình khó vượt qua, buồn kéo dài hoặc lo lắng quá mức cho thai còn lại, việc chia sẻ với người thân và bác sĩ là rất quan trọng.
Khi nào cần đi khám ngay?
Nếu mẹ bầu ra máu nhiều, đau bụng tăng lên, choáng, mệt lả hoặc có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào, nên đi khám ngay. Không phải mọi trường hợp ra máu trong thai đôi đều là hội chứng song thai biến mất, nên bác sĩ cần đánh giá cụ thể.
Ngay cả khi đã được chẩn đoán, mẹ vẫn nên đi khám đúng lịch hẹn để theo dõi thai còn lại. Điều này giúp phát hiện sớm nếu có vấn đề nào khác đi kèm.
Điều quan trọng nhất mẹ bầu cần nhớ
Hội chứng song thai biến mất là tình trạng một thai trong thai đôi ngừng phát triển từ sớm. Đây là hiện tượng không hiếm trong những thai kỳ song thai được phát hiện sớm bằng siêu âm.
Trong phần lớn trường hợp xảy ra ở ba tháng đầu, thai còn lại vẫn có tiên lượng tốt. Điều quan trọng là mẹ không tự trách mình, không hoảng loạn quá mức và tiếp tục theo dõi thai kỳ sát theo hướng dẫn của bác sĩ.
Kết luận
Hội chứng song thai biến mất là một mất mát có thật trong thai kỳ song thai. Tình trạng này thường xảy ra rất sớm trong thai kỳ. Phần lớn các trường hợp được phát hiện qua siêu âm. Trong đa số tình huống, thai còn lại vẫn phát triển bình thường.
Tuy vậy, đây vẫn là trải nghiệm rất nhạy cảm về mặt cảm xúc. Gia đình có thể vừa hy vọng, vừa đau lòng cùng lúc. Nếu gặp tình huống này, mẹ cần được theo dõi thai kỳ đúng cách. Đồng thời, hỗ trợ tinh thần cũng rất quan trọng trong suốt thai kỳ.
Tìm hiểu thêm tại đây
