Độ mờ da gáy nên được đo trong một khoảng thời gian khá hẹp: từ 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày, khi chiều dài đầu mông của thai khoảng 45–84 mm. Đo quá sớm, quá muộn hoặc khi thai chưa ở đúng tư thế có thể làm kết quả khó diễn giải. Vì vậy, câu trả lời cho “đo NT khi nào?” không chỉ là chọn đúng tuần thai mà còn là đo đúng chuẩn.
Thời điểm chuẩn để đo độ mờ da gáy
Hướng dẫn siêu âm quý 1 của ISUOG sử dụng cửa sổ 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày. Mốc này thường tương ứng CRL 45–84 mm. Nếu ngày kinh không chắc chắn, bác sĩ sẽ ưu tiên CRL trên siêu âm để quyết định còn đủ điều kiện đo NT hay không.
Đặt lịch khoảng 12 tuần thường thuận tiện vì thai đủ lớn để quan sát tốt hơn và vẫn còn thời gian xử trí nếu cần siêu âm lại. Tuy nhiên, không nên trì hoãn chỉ để chờ đúng “12 tuần”; một lần hẹn trong cửa sổ chuẩn mới là điều quan trọng.
— Theo dõi thai kỳ qua từng mốcLưu lại các chỉ số siêu âm của con qua từng lần khámLolool ghi chỉ số theo tuần thai và nhắc mẹ mốc siêu âm, xét nghiệm tiếp theo.Mở sổ theo dõi
Vì sao không nên đo NT sau 14 tuần?
Sau giai đoạn này, lớp dịch sau gáy thường giảm đi hoặc không còn đo theo tiêu chuẩn của NT. Ở tam cá nguyệt hai, bác sĩ có thể nhận xét nếp gấp da gáy, nhưng đó là một dấu hiệu khác, có ngưỡng và ý nghĩa khác. Không nên so sánh trực tiếp hai chỉ số.
Trước khi đi siêu âm cần chuẩn bị gì?
- Mang theo phiếu khám thai, kết quả siêu âm trước đó và thông tin ngày kinh hoặc ngày chuyển phôi nếu có.
- Không cần nhịn ăn. Bàng quang đầy vừa phải đôi khi hỗ trợ khảo sát qua bụng, nhưng không phải lúc nào cũng cần.
- Dành đủ thời gian: nếu thai nằm không thuận lợi, bác sĩ có thể cần chờ thai đổi tư thế hoặc đề nghị quay lại trong cửa sổ chuẩn.
Một phép đo NT đạt chuẩn trông như thế nào?
Bác sĩ cần lấy mặt cắt dọc giữa của thai, phóng đại phù hợp và đặt thai ở tư thế trung tính. Vạch đo được đặt vào hai bờ trong của khoảng dịch dưới da vùng gáy. Cần phân biệt da thai với màng ối và chọn số đo lớn nhất trong các hình đạt chuẩn.
Thai ngửa cổ, cúi cổ, cử động nhiều hay tư thế khó có thể làm phép đo chưa tin cậy. Nếu nhận phiếu chỉ có một số NT nhưng không có CRL, hình ảnh hay nhận xét siêu âm kèm theo, gia đình nên hỏi lại nơi thực hiện.
Nếu lỡ qua mốc đo NT thì sao?
Qua 13 tuần 6 ngày không nên cố “đo NT” để đưa vào cùng biểu đồ quý 1. Bác sĩ sẽ tư vấn lựa chọn phù hợp theo tuổi thai: sàng lọc bằng xét nghiệm sàng lọc trước sinh không xâm lấn, siêu âm hình thái đúng mốc và đánh giá chuyên sâu khi có dấu hiệu nghi ngờ.
Điều này không có nghĩa là mất hết cơ hội sàng lọc. Mỗi thai kỳ vẫn có nhiều mốc hữu ích; mục tiêu là chọn xét nghiệm trả lời đúng câu hỏi còn lại, thay vì cố bù một chỉ số đã qua thời điểm chuẩn.
Đo NT đúng thời điểm rồi, kết quả cao thì làm gì?
Trước hết cần xác nhận chất lượng phép đo và rà soát toàn bộ siêu âm quý 1. Khi NT tăng rõ, có bất thường cấu trúc hoặc gia đình muốn câu trả lời chẩn đoán, bác sĩ sẽ tư vấn xét nghiệm chẩn đoán như sinh thiết gai nhau hoặc chọc ối theo tuổi thai. NIPT là sàng lọc tốt cho một số lệch bội phổ biến nhưng không thay thế chẩn đoán trong mọi bối cảnh NT tăng.
Câu hỏi thường gặp
Có nhất thiết phải đo NT đúng 12 tuần không?
Không. Mốc chuẩn là 11 tuần đến 13 tuần 6 ngày và CRL 45–84 mm. Đúng chuẩn quan trọng hơn đúng một ngày cụ thể.
Đo NT lúc 10 tuần có được không?
Thường chưa đạt CRL chuẩn nên chưa nên dùng kết quả đó để sàng lọc theo NT. Bác sĩ có thể hẹn lại trong cửa sổ phù hợp.
Cần siêu âm đầu dò để đo NT không?
Phần lớn có thể đo qua bụng. Siêu âm đầu dò chỉ được cân nhắc khi hình ảnh qua bụng chưa đủ rõ hoặc thai ở tư thế khó.
Nguồn tham khảo
- ISUOG Practice Guidelines: performance of 11–14-week ultrasound scan.
- ACOG. Screening for Fetal Chromosomal Abnormalities, cập nhật 2026.
Kết luận
Đo độ mờ da gáy đúng mốc 11–13 tuần 6 ngày giúp kết quả có ý nghĩa nhất. Nếu đã có phiếu siêu âm, hãy đọc NT cùng CRL, hình thái sớm và kế hoạch sàng lọc, thay vì chỉ bám vào một con số.
Tặng mẹ bầu
Mẹ muốn hiểu hơn về thai kỳ và em bé của mình
Dành cho mẹ đang chuẩn bị mang thai, mới biết có thai hoặc đang theo dõi thai nhỏ. Cẩm nang giúp mẹ nắm các mốc siêu âm sớm, xét nghiệm cần nhớ và những dấu hiệu nên đi khám y học bào thai đúng lúc.
Nhận cẩm nang miễn phí
