Chị H. đến khám tại phòng khám Dr Tú y học bào thai khi thai được 22 tuần 3 ngày. Trên tay chị là phiếu siêu âm hình thái giữa thai kỳ và kết quả sàng lọc quý 1 trước đó. Dòng kết luận ghi rõ theo dõi dây rốn một động mạch. Câu hỏi duy nhất chị lặp đi lặp lại là dây rốn một động mạch có sao không?
Điều làm chị bế tắc là đọc trên mạng thấy nhiều thông tin trái ngược. Có nơi nói bình thường, có nơi nói liên quan dị tật. Tại phòng khám Dr Tú y học bào thai, việc đầu tiên là đọc lại hồ sơ trong bối cảnh tuổi thai. Sau đó rà lại mặt cắt dây rốn và kiểm tra mạch máu hai bên bàng quang thai để xác nhận chẩn đoán.
Dây rốn một động mạch là gì?
Cần hiểu đúng về cấu trúc dây rốn bình thường. Dây rốn thường có ba mạch máu. Gồm hai động mạch và một tĩnh mạch. Khi chỉ còn một động mạch, tình trạng này gọi là dây rốn một động mạch.
Khi chỉ còn một động mạch, mạch còn lại thường to hơn để bù trừ. Dòng máu giữa thai và bánh nhau vẫn được duy trì. Vì vậy, nếu tình trạng là đơn độc thì không đồng nghĩa với việc thai chắc chắn có vấn đề.
Câu hỏi dây rốn một động mạch có sao không sẽ có câu trả lời khác nhau tùy bối cảnh. Điều quan trọng nhất là phân biệt trường hợp đơn độc hay có kèm bất thường khác.
Phát hiện dây rốn một động mạch trên siêu âm
Dây rốn một động mạch thường được phát hiện khi siêu âm hình thái giữa thai kỳ. Ở giai đoạn này, mạch máu đủ lớn để quan sát rõ số lượng. Bác sĩ sẽ nhìn mặt cắt ngang dây rốn để đếm số mạch. Đồng thời kiểm tra mạch máu chạy hai bên bàng quang thai.
Nếu chỉ thấy mạch ở một bên bàng quang, đây là dấu hiệu đặc trưng của tình trạng chỉ còn một động mạch rốn. Cách kiểm tra này giúp tăng độ chính xác. Trong một số trường hợp, dây rốn xoắn nhiều hoặc hai động mạch dính đoạn ngắn gần bánh nhau có thể gây nhầm lẫn. Vì vậy, siêu âm kiểm tra lại là bước cần thiết trước khi kết luận.
Dây rốn một động mạch có sao không nếu là đơn độc
Khi đặt câu hỏi dây rốn một động mạch có sao không? Thì yếu tố quyết định là đơn độc hay không đơn độc. Có nghĩa là ngoài việc thiếu một động mạch rốn, các cơ quan khác của thai đều bình thường
Trong nhiều nghiên cứu, khi tình trạng này là đơn độc, thai vẫn phát triển bình thường. Nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể không tăng rõ so với thai bình thường. Do đó, dây rốn một động mạch đơn độc thường chỉ cần theo dõi thêm về tăng trưởng thai ở quý 3.
Dây rốn một động mạch có sao không nếu kèm bất thường khác
Nếu phát hiện không phải là đơn độc, câu hỏi dây rốn một động mạch có sao không cần được xem xét kỹ hơn. Tình trạng này có thể đi kèm bất thường ở tim, thận, hệ tiêu hóa, hệ xương hoặc hệ thần kinh trung ương.
Vì vậy, sau khi phát hiện dây rốn hai mạch, cần khảo sát hình thái chi tiết. Đặc biệt chú ý tim bốn buồng, các đường ra của tim, số lượng và vị trí thận, cấu trúc não và thành bụng. Nếu có thêm dấu hiệu nghi ngờ, bác sĩ sẽ tư vấn các bước sàng lọc hoặc chẩn đoán tiếp theo phù hợp với tuổi thai.
Trong những trường hợp không đơn độc, nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể cao hơn so với đơn độc. Khi đó, kế hoạch sẽ được cá thể hóa theo từng thai kỳ.
Đi khám lại cần mang theo những gì
Khi đi khám lại vì nghi ngờ tình trạng này, mẹ bầu nên mang theo phiếu siêu âm có hình ảnh. Không chỉ mang phần kết luận. Nếu đã làm sàng lọc quý 1 hoặc xét nghiệm ADN tự do, cần mang theo kết quả. Sổ khám thai và các xét nghiệm nền của mẹ cũng cần được cung cấp đầy đủ.
Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ giúp bác sĩ đọc lại trong bối cảnh tuổi thai. Nhờ đó, câu hỏi mà các mẹ cần giải đáp sẽ được trả lời dựa trên dữ kiện cụ thể.
Kết luận về câu hỏi dây rốn một động mạch có sao không
Dây rốn một động mạch có sao không phụ thuộc vào bối cảnh cụ thể của từng thai kỳ. Nếu là trường hợp đơn độc, phần lớn thai vẫn phát triển bình thường và chỉ cần theo dõi tăng trưởng phù hợp. Nếu kèm bất thường khác, cần đánh giá sâu hơn và xây dựng kế hoạch cá thể hóa.
Trong quy trình tại phòng khám Dr Tú y học bào thai, mỗi trường hợp đều được đọc lại hồ sơ theo tuổi thai, rà lại hình ảnh, phân biệt rõ sàng lọc và chẩn đoán, sau đó mới đưa ra bước tiếp theo. Cách tiếp cận này giúp mẹ bầu không dừng lại ở câu hỏi đơn thuần, mà chuyển sang một kế hoạch theo dõi cụ thể và có cơ sở y khoa.
Bài viết này được chia sẻ dựa trên trải nghiệm và hơn 20 năm trực tiếp can thiệp bào thai của Ths. Bs Nguyễn Ngọc Tú.
Tìm hiểu thêm tại đây.
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ mạnh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé
Pingback: Siêu âm dây rốn một động mạch - Dr Tú - Y Học Bào Thai