Triệu chứng khi mang thai và khi nào nên thử thai

Mẹ bầu ngồi trên giường với biểu hiện khó chịu, bên cạnh có lịch theo dõi chu kỳ và que thử thai

Triệu chứng khi mang thai sớm như chậm kinh, căng ngực, buồn nôn, mệt hoặc đi tiểu nhiều có thể gợi ý có thai, nhưng không triệu chứng nào tự nó xác nhận được thai. Cách đáng tin cậy hơn là thử que đúng thời điểm hoặc xét nghiệm beta hCG khi kết quả còn chưa rõ.

Nếu đã chậm kinh nhưng que chưa rõ hoặc âm tính, thời điểm thử lại nên dựa vào số ngày chậm kinh và chu kỳ của mỗi người, thay vì chỉ dựa vào cảm giác cơ thể.

Các triệu chứng như chậm kinh, căng ngực, mệt hoặc buồn nôn có thể gợi ý mang thai nhưng không giống nhau ở mọi người và không xác nhận thai chỉ bằng cảm giác. Que thử đúng thời điểm, beta khi cần và siêu âm theo hẹn sẽ giúp biết chắc hơn.

Triệu chứng khi mang thai khiến nhiều mẹ băn khoăn nhất là chậm kinh, căng ngực, buồn nôn, mệt mỏi hay đi tiểu nhiều có phải đã có thai hay chưa. Những dấu hiệu mang bầu sớm này có thể xuất hiện trước hoặc ngay sau khi trễ kinh, nhưng chỉ có giá trị gợi ý chứ không đủ để khẳng định chắc chắn.

Nếu trễ kinh và que thử 2 vạch, mẹ nên khám để xác định thai đã vào tử cung chưa, tuổi thai bao nhiêu và cần theo dõi gì tiếp theo. Khi cần, xét nghiệm beta hCG bao nhiêu là có thai sẽ hữu ích hơn việc tiếp tục đoán theo triệu chứng.

Nếu đau bụng một bên, ra máu âm đạo, chóng mặt, ngất, đau vai hoặc đau tăng dần, mẹ nên đi khám sớm vì đây là nhóm triệu chứng cần loại trừ thai ngoài tử cung hoặc bất thường thai sớm.

Dấu hiệu mang bầu và triệu chứng khi mang thai có giống nhau ở mọi người không?

Không. Mỗi thai kỳ có thể khác nhau. Cùng một người cũng có thể có triệu chứng khác giữa lần mang thai trước và lần sau.

Có mẹ nghén nhiều ngay từ đầu. Có mẹ chỉ thấy hơi mệt. Có mẹ trễ kinh nhưng gần như không thay đổi gì rõ ràng.

Với trường hợp chưa thấy biểu hiện rõ, câu hỏi có thai nhưng chưa có triệu chứng có sao không thường xuất hiện rất sớm và cần được hiểu đúng để bớt lo.

Vì vậy, không nên so triệu chứng của mình với người khác. Không nghén không có nghĩa thai yếu. Nghén nhiều cũng không tự chứng minh thai khỏe.

Mẹ nên nhìn triệu chứng như tín hiệu ban đầu. Việc xác nhận vẫn cần que thử thai, beta hCG khi có chỉ định, siêu âm và khám thai theo hướng dẫn.

Chậm kinh

Chậm kinh là dấu hiệu khiến nhiều phụ nữ nghĩ đến mang thai đầu tiên. Nếu chu kỳ đều và quan hệ có khả năng thụ thai, mẹ nên thử thai khi trễ kinh.

Tuy nhiên, chậm kinh không luôn do mang thai. Căng thẳng, thay đổi cân nặng, rối loạn nội tiết hoặc bệnh lý phụ khoa cũng có thể làm kinh đến muộn.

Nếu điều mẹ phân vân nhiều nhất là mình đang có thai hay chỉ sắp có kinh, bài dấu hiệu mang bầu khác gì triệu chứng sắp có kinh thường là phần cần đối chiếu trước khi chờ thêm vài ngày.

Nếu que thử 2 vạch, khả năng có thai là cao. Nhưng que thử không cho biết thai nằm trong hay ngoài tử cung.

Nếu chậm kinh kèm đau bụng dưới, ra máu hoặc chóng mặt, mẹ nên đi khám sớm. Đây là nhóm triệu chứng không nên chỉ chờ thêm.

Một số dấu hiệu mang thai sớm có thể giống triệu chứng trước kỳ kinh.

Căng tức ngực và thay đổi núm vú

Căng tức ngực là dấu hiệu rất thường gặp trong thai sớm. Ngực có thể đau, nặng, nhạy cảm hơn hoặc khó chịu khi chạm vào.

Quầng vú có thể sẫm màu hơn. Núm vú có thể nhạy hơn. Một số mẹ thấy ngứa nhẹ quanh vùng ngực do da căng và khô.

Các thay đổi này thường liên quan nội tiết thai kỳ. Chúng không phải dấu hiệu nguy hiểm nếu không kèm tổn thương bất thường.

Mẹ cần đi khám nếu có khối ở vú, tiết dịch máu, đau nhiều một bên hoặc da núm vú loét, đóng vảy kéo dài.

Mệt mỏi

Mệt mỏi là triệu chứng rất phổ biến trong 3 tháng đầu. Mẹ có thể buồn ngủ, uể oải hoặc giảm sức bền hơn trước.

Nguyên nhân thường liên quan thay đổi nội tiết và cơ thể đang thích nghi với thai kỳ. Giấc ngủ kém, nghén và lo lắng cũng làm mẹ mệt hơn.

Mẹ nên ngủ đủ, ăn thành bữa nhỏ và uống nước đều. Không nên cố làm việc quá sức nếu cơ thể cần nghỉ.

Tuy nhiên, mệt lả, khó thở, tim đập nhanh, chóng mặt hoặc ngất cần được khám. Khi đó, bác sĩ có thể kiểm tra thiếu máu, đường huyết hoặc nguyên nhân khác.

Buồn nôn và nôn

Buồn nôn có thể xuất hiện trong thai sớm. Dù hay gọi là nghén buổi sáng, triệu chứng này có thể xảy ra bất kỳ lúc nào trong ngày.

Nhiều mẹ chỉ buồn nôn nhẹ. Một số mẹ nôn nhiều, sợ mùi thức ăn và khó ăn đủ bữa.

Nghén nhẹ thường không nguy hiểm. Mẹ có thể ăn ít một, chia nhiều bữa và tránh mùi làm buồn nôn.

Cần đi khám nếu nôn nhiều, không giữ được nước, tiểu ít, chóng mặt, sụt cân hoặc mệt lả. Đây có thể là nghén nặng và cần xử trí y khoa.

Đi tiểu nhiều lần

Đi tiểu nhiều có thể xuất hiện từ đầu thai kỳ. Mẹ có thể thấy buồn tiểu thường xuyên hơn, kể cả ban đêm.

Nguyên nhân thường liên quan thay đổi nội tiết, tăng lưu lượng máu và thận hoạt động nhiều hơn. Về cuối thai kỳ, tử cung và đầu thai cũng có thể chèn ép bàng quang.

Nếu chỉ tiểu nhiều, không đau và không sốt, thường ít đáng lo. Mẹ không nên giảm nước quá mức.

Cần đi khám nếu tiểu buốt, tiểu rắt, nước tiểu đục, tiểu máu, sốt hoặc đau hông lưng. Đây là dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng tiểu.

Đầy bụng, táo bón và khó tiêu

Thai kỳ có thể làm tiêu hóa chậm hơn. Mẹ dễ đầy hơi, ợ nóng, táo bón hoặc khó chịu sau ăn.

Progesterone làm cơ trơn giãn hơn. Điều này góp phần làm ruột hoạt động chậm và dễ táo bón hơn.

Mẹ nên uống nước đều, ăn đủ chất xơ và vận động nhẹ nếu không có chống chỉ định. Không nên tự dùng thuốc nhuận tràng khi chưa hỏi bác sĩ.

Cần khám nếu đau bụng dữ dội, nôn nhiều, sốt, không đi ngoài kéo dài hoặc có máu trong phân. Không nên xem mọi đau bụng là do thai kỳ.

Đau bụng nhẹ vùng dưới

Một số mẹ có cảm giác lâm râm bụng dưới trong thai sớm. Cảm giác này có thể giống đau nhẹ trước kỳ kinh.

Nếu đau nhẹ, thoáng qua và không ra máu, mẹ có thể theo dõi. Tuy nhiên, vẫn nên khám thai đúng hẹn để xác định vị trí thai.

Đau bụng một bên, đau tăng dần hoặc đau kèm ra máu không nên chủ quan. Cần loại trừ thai ngoài tử cung hoặc thai sớm bất thường.

Nếu đau nhiều, chóng mặt, ngất hoặc đau vai, mẹ cần đi khám ngay. Đây là dấu hiệu cảnh báo trong thai sớm.

Ra máu âm đạo đầu thai kỳ

Một số mẹ có ra máu ít trong thai sớm. Nhưng ra máu khi mang thai luôn cần được chú ý.

Máu có thể màu hồng, nâu hoặc đỏ tươi. Màu máu không đủ để tự kết luận mức độ nguy hiểm.

Ra máu nhẹ có thể vẫn còn thai tiếp tục phát triển. Nhưng cũng có thể liên quan dọa sảy thai, sảy thai sớm hoặc thai ngoài tử cung.

Mẹ nên đi khám nếu ra máu, đặc biệt khi kèm đau bụng, đau một bên, chóng mặt hoặc mệt lả. Không nên tự dùng thuốc cầm máu hoặc thuốc nội tiết.

Thay đổi mùi vị và cảm giác thèm ăn

Nhiều mẹ nhạy cảm với mùi hơn. Có mẹ sợ mùi cơm, cá, nước hoa hoặc mùi bếp. Có mẹ lại thèm một số món nhất định.

Khẩu vị cũng có thể thay đổi. Một số mẹ thấy miệng có vị kim loại hoặc ăn không ngon như trước.

Những thay đổi này thường liên quan nội tiết và nghén. Mẹ nên chọn món dễ ăn, an toàn và đủ chất.

Không nên ăn quá nhiều một nhóm thực phẩm chỉ vì thèm. Cũng không nên kiêng khem quá mức nếu chưa có chỉ định.

Thay đổi cảm xúc và giấc ngủ

Thai kỳ có thể làm cảm xúc dao động hơn. Mẹ có thể dễ khóc, lo lắng, cáu gắt hoặc nhạy cảm hơn.

Giấc ngủ cũng có thể bị ảnh hưởng. Mẹ có thể buồn ngủ ban ngày nhưng khó ngủ ban đêm.

Một phần đến từ nội tiết. Một phần đến từ lo lắng về thai kỳ, công việc và gia đình.

Mẹ nên nói với người thân và bác sĩ nếu lo lắng kéo dài. Nếu buồn bã nhiều ngày, mất hứng thú hoặc khó sinh hoạt, cần được hỗ trợ chuyên môn.

Mẹ cần hiểu gì về các triệu chứng này?

Điều cần nhớ: triệu chứng chỉ là gợi ý. Hãy xác nhận bằng phương pháp phù hợp và đi khám sớm nếu kèm đau bụng tăng, ra máu nhiều, choáng hoặc ngất.

Bảng này chỉ giúp mẹ định hướng. Nó không thay thế khám trực tiếp.

Khi nào mẹ cần đi khám ngay?

Mẹ cần đi khám ngay nếu đau bụng nhiều, đau một bên hoặc đau tăng dần. Đặc biệt khi đã thử que 2 vạch.

Cần khám nếu ra máu âm đạo, chóng mặt, ngất, đau vai hoặc mệt lả. Đây là nhóm dấu hiệu cần loại trừ thai ngoài tử cung.

Cần khám nếu nôn nhiều, không uống được nước, tiểu ít hoặc sụt cân. Nghén nặng cần được hỗ trợ đúng.

Mẹ cũng nên khám nếu sốt, tiểu buốt, đau hông lưng hoặc khí hư bất thường. Những triệu chứng này có thể liên quan nhiễm trùng.

Ở nửa sau thai kỳ, thai máy giảm là dấu hiệu cần liên hệ cơ sở y tế ngay.

Khi mới biết có thai, mẹ nên làm gì?

Mẹ nên ghi lại ngày kinh cuối. Đây là thông tin quan trọng để tính tuổi thai ban đầu.

Nếu que thử 2 vạch, mẹ nên đặt lịch khám thai sớm. Mục tiêu là xác định vị trí thai, tuổi thai và tư vấn các mốc theo dõi.

Mẹ không nên tự uống thuốc nội tiết, thuốc nam hoặc thuốc điều kinh. Nếu đang dùng thuốc điều trị bệnh nền, cần báo bác sĩ.

Mẹ nên bắt đầu chú ý dinh dưỡng, giấc ngủ và thuốc đang dùng. Không tự ngừng thuốc bệnh nền nếu chưa có hướng dẫn.

Nếu có đau bụng hoặc ra máu, nên khám sớm hơn lịch thông thường.

Triệu chứng khi mang thai sau quan hệ.

Mẹ nên hỏi bác sĩ điều gì?

Mẹ nên hỏi thai đã nằm trong buồng tử cung chưa. Đây là câu hỏi rất quan trọng trong thai sớm.

Tiếp theo, hãy hỏi tuổi thai hiện tại được tính theo ngày kinh hay siêu âm. Điều này ảnh hưởng lịch xét nghiệm và siêu âm sau đó.

Mẹ nên hỏi triệu chứng nào là thường gặp và triệu chứng nào cần đi khám ngay. Câu trả lời này giúp mẹ bớt hoang mang.

Nếu đang nghén, táo bón, tiểu nhiều hoặc đau ngực, mẹ nên hỏi cách xử trí an toàn. Không nên tự mua thuốc.

Nếu có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc, hãy mang danh sách thuốc khi đi khám.

Những điều mẹ không nên làm

Không nên chỉ dựa vào triệu chứng để khẳng định có thai. Hãy thử thai và khám theo hướng dẫn.

Không nên tự dùng thuốc giữ thai, thuốc điều kinh hoặc thuốc giảm đau mạnh. Cần biết nguyên nhân trước khi dùng thuốc.

Không nên tự kiêng ăn quá mức vì nghén. Mẹ cần tìm cách ăn phù hợp hơn, không phải nhịn kéo dài.

Không nên bỏ qua đau bụng một bên hoặc ra máu. Đây là dấu hiệu cần kiểm tra.

Không nên so thai kỳ của mình với người khác. Mỗi mẹ có biểu hiện khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

Triệu chứng mang thai sớm nhất là gì?

Chậm kinh, căng ngực, mệt, buồn nôn và đi tiểu nhiều là các dấu hiệu sớm thường gặp.

Không nghén có phải thai yếu không?

Không. Có mẹ nghén nhiều, có mẹ ít nghén. Không thể đánh giá thai chỉ bằng mức độ nghén.

Đau bụng nhẹ khi mới mang thai có sao không?

Có thể gặp. Nhưng đau một bên, đau tăng hoặc kèm ra máu cần đi khám để loại trừ thai ngoài tử cung và các tình huống cần xử trí sớm.

Ra máu ít đầu thai kỳ có cần khám không?

Có. Ra máu khi mang thai nên được bác sĩ đánh giá, nhất là khi kèm đau bụng.

Khi nào nên khám thai lần đầu?

Khi que thử 2 vạch, mẹ nên đặt lịch khám sớm. Nếu đau bụng hoặc ra máu, cần khám sớm hơn.

Điều mẹ cần nhớ

Dấu hiệu mang bầu và triệu chứng khi mang thai có thể gồm chậm kinh, căng ngực, mệt mỏi, buồn nôn, đi tiểu nhiều, đầy bụng và thay đổi cảm xúc. Mức độ biểu hiện rất khác nhau giữa từng mẹ.

Một số triệu chứng là thay đổi sinh lý. Nhưng đau bụng nhiều, đau một bên, ra máu, chóng mặt, ngất hoặc nôn không uống được nước cần được khám sớm.

Mẹ không nên tự kết luận chỉ dựa vào cảm giác. Thử thai, khám đúng thời điểm và theo dõi dấu hiệu cảnh báo sẽ giúp thai kỳ bắt đầu an toàn hơn.

Thông tin chuyên môn

Điều cần nhớ: triệu chứng chỉ là gợi ý. Hãy xác nhận bằng phương pháp phù hợp và đi khám sớm nếu kèm đau bụng tăng, ra máu nhiều, choáng hoặc ngất.

Nguồn tham khảo

  1. ACOG. Morning Sickness: Nausea and Vomiting of Pregnancy.
  2. ACOG. Ectopic Pregnancy.
  3. NHS. Signs and symptoms of pregnancy.
  4. NICHD. What are some common signs of pregnancy?
  5. Cleveland Clinic. Am I Pregnant? Early Pregnancy Symptoms & When To Test.

Lưu ý y khoa: Nội dung chỉ nhằm tham khảo. Bài viết không thay thế khám thai hoặc tư vấn trực tiếp. Nếu đau bụng nhiều, ra máu, chóng mặt, ngất hoặc nôn không ăn uống được, mẹ cần đi khám ngay.

Kết luận

Triệu chứng khi mang thai có thể bắt đầu bằng chậm kinh, căng ngực, buồn nôn, mệt mỏi hoặc đi tiểu nhiều, nhưng không phải mẹ nào cũng giống nhau. Điều quan trọng là thử thai đúng thời điểm và không tự kết luận chỉ dựa vào cảm giác.

Nếu mẹ còn phân vân vì chậm kinh hoặc dấu hiệu mơ hồ, phần dấu hiệu mang bầu khác gì triệu chứng sắp có kinh là chỗ nên đối chiếu tiếp trước khi chờ thêm ở nhà. Khi có đau bụng một bên, ra máu hoặc chóng mặt, mẹ nên đi khám sớm để được xác định an toàn.

Tặng mẹ bầu

Bộ tài liệu miễn phí cho mẹ chuẩn bị mang thai và thai kỳ sớm

Dành cho mẹ đang chuẩn bị mang thai, mới biết có thai hoặc đang theo dõi thai nhỏ. Tài liệu giúp mẹ nắm các mốc siêu âm sớm, xét nghiệm cần nhớ và những dấu hiệu nên đi khám y học bào thai đúng lúc.

Nhận bộ tài liệu miễn phí