Ngứa và chảy nước mắt khi mang thai – Vì sao xảy ra và mẹ bầu nên làm gì?

Ngứa và chảy nước mắt khi mang thai là triệu chứng khá thường gặp. Mẹ có thể thấy mắt ngứa, cộm, đỏ nhẹ, chảy nước mắt, nhạy sáng nhẹ hoặc muốn dụi mắt liên tục.

Nguyên nhân thường gặp là dị ứng mắt, khô mắt, kích ứng do bụi, mỹ phẩm, màn hình, kính áp tròng hoặc viêm kết mạc. Thai kỳ cũng có thể làm cơ thể nhạy cảm hơn với một số tác nhân.

Phần lớn trường hợp nhẹ không gây hại trực tiếp cho thai. Nhưng mẹ không nên tự dùng thuốc nhỏ mắt, nhất là thuốc có kháng sinh, corticoid hoặc thuốc co mạch khi chưa được tư vấn.

Bài viết dưới đây sẽ giúp mẹ hiểu rõ ngứa và chảy nước mắt khi mang thai là gì, vì sao cần phân biệt dị ứng mắt với nhiễm trùng hoặc dấu hiệu thị giác nguy hiểm, và việc theo dõi cần tập trung vào những nội dung nào để gia đình có cái nhìn đầy đủ, khoa học và thực tế hơn.

Ngứa và chảy nước mắt khi mang thai có thường gặp không?

Có. Nhiều mẹ bầu thấy mắt dễ ngứa, dễ khô hoặc chảy nước mắt hơn trước. Triệu chứng có thể xuất hiện theo mùa, sau khi ra ngoài, khi tiếp xúc bụi, phấn hoa, lông thú hoặc sau thời gian dài dùng màn hình.

Một số mẹ bị cả ngứa mũi, hắt hơi, nghẹt mũi và chảy nước mũi. Khi đó, dị ứng đường hô hấp và dị ứng mắt có thể đi cùng nhau.

Nếu triệu chứng nhẹ, hai mắt cùng bị, nước mắt trong và không giảm thị lực, thường ít đáng lo hơn. Mẹ vẫn cần chăm sóc đúng để tránh dụi mắt quá nhiều.

Nếu đỏ mắt nhiều, đau mắt, ghèn đặc, nhìn mờ hoặc chỉ một mắt nặng hơn rõ, cần khám.

Thai kỳ không phải lý do để bỏ qua các bệnh lý mắt thật sự.

Vì sao thai kỳ làm mắt dễ khó chịu hơn?

Thai kỳ làm hormone, tuần hoàn và lượng dịch trong cơ thể thay đổi. Những thay đổi này có thể ảnh hưởng bề mặt mắt và tuyến lệ.

Một số mẹ có cảm giác khô mắt, cộm mắt hoặc nóng rát. Khi mắt khô, cơ thể có thể phản ứng bằng cách chảy nước mắt nhiều hơn.

Niêm mạc mũi và mắt cũng có thể nhạy hơn với dị nguyên. Vì vậy, mẹ dễ ngứa mắt khi gặp bụi, phấn hoa, lông thú, nấm mốc hoặc khói.

Ngoài ra, thiếu ngủ, dùng màn hình lâu, điều hòa, gió quạt và trang điểm mắt cũng có thể làm triệu chứng nặng hơn.

Những yếu tố này thường không nguy hiểm, nhưng có thể làm mẹ rất khó chịu.

Dị ứng mắt khi mang thai

Dị ứng mắt, còn gọi là viêm kết mạc dị ứng, thường gây ngứa rõ, chảy nước mắt trong, đỏ nhẹ và sưng mi. Triệu chứng thường ở cả hai mắt.

Mẹ có thể kèm hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi hoặc ngứa mũi. Triệu chứng thường nặng hơn khi ra ngoài, dọn nhà, tiếp xúc bụi, phấn hoa hoặc lông thú.

Dị ứng mắt không lây. Tuy nhiên, dụi mắt nhiều có thể làm mắt đỏ hơn, xước giác mạc hoặc tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Mẹ nên rửa tay, tránh dụi mắt và hạn chế tiếp xúc tác nhân gây dị ứng nếu nhận ra được.

Nếu triệu chứng kéo dài, tái phát nhiều hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, nên khám để được tư vấn thuốc phù hợp thai kỳ.

Khô mắt và chảy nước mắt nghịch lý

Nghe có vẻ ngược, nhưng khô mắt có thể làm mẹ chảy nước mắt nhiều. Khi bề mặt mắt bị kích thích, mắt có thể tiết nước mắt phản xạ.

Khô mắt thường gây cộm, xốn, rát, nóng, mỏi mắt hoặc cảm giác có cát trong mắt. Triệu chứng nặng hơn khi dùng màn hình lâu, ở phòng điều hòa hoặc nơi nhiều gió.

Mẹ đeo kính áp tròng có thể thấy khó chịu hơn trong thai kỳ. Một số mẹ phải tạm đổi sang kính gọng.

Nước mắt nhân tạo không chất bảo quản có thể giúp một số trường hợp nhẹ. Tuy nhiên, mẹ nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng thường xuyên.

Nếu đau mắt, nhìn mờ hoặc đỏ nhiều, không nên tự xem là khô mắt đơn thuần.

Viêm kết mạc nhiễm trùng

Viêm kết mạc nhiễm trùng có thể do virus hoặc vi khuẩn. Triệu chứng thường gồm đỏ mắt, cộm mắt, chảy nước mắt hoặc có ghèn.

Nếu ghèn đặc, vàng xanh, mắt dính nhiều khi ngủ dậy, cần nghĩ đến nhiễm khuẩn. Viêm kết mạc virus có thể đi kèm cảm lạnh, đau họng hoặc lây trong gia đình.

Viêm kết mạc nhiễm trùng có thể lây qua tay, khăn mặt, gối, mỹ phẩm mắt hoặc tiếp xúc gần. Vì vậy, mẹ cần rửa tay thường xuyên và không dùng chung khăn.

Không nên tự mua kháng sinh nhỏ mắt khi chưa khám. Không phải đỏ mắt nào cũng cần kháng sinh.

Nếu triệu chứng không cải thiện, nặng hơn hoặc có đau/giảm thị lực, cần khám mắt.

Kính áp tròng và kích ứng mắt

Mẹ đang đeo kính áp tròng cần thận trọng hơn nếu mắt ngứa, đỏ hoặc chảy nước mắt. Kính áp tròng có thể làm kích ứng nặng hơn hoặc che giấu vấn đề nghiêm trọng hơn.

Nếu đeo kính áp tròng mà có đỏ mắt, đau mắt, cộm nhiều hoặc nhạy sáng, mẹ nên tháo kính và đi khám.

Không nên tiếp tục đeo kính để “xem có đỡ không”. Viêm giác mạc liên quan kính áp tròng có thể nguy hiểm nếu xử trí muộn.

Mẹ cũng cần tránh dùng nước máy để rửa kính hoặc đeo kính quá thời gian khuyến cáo.

Trong thai kỳ, nếu mắt thường xuyên khô và cộm, kính gọng có thể là lựa chọn dễ chịu hơn.

Bảng xử trí: ngứa và chảy nước mắt khi mang thai

Tình huống	Mẹ nên hiểu thế nào	Việc nên làm
Ngứa hai mắt, chảy nước mắt trong, hắt hơi	Gợi ý dị ứng mắt	Tránh dị nguyên, rửa tay, hỏi thuốc phù hợp
Cộm rát, mỏi mắt khi dùng màn hình	Có thể khô mắt	Nghỉ mắt, nước mắt nhân tạo nếu được tư vấn
Đỏ mắt, ghèn đặc, mắt dính	Có thể viêm kết mạc nhiễm khuẩn	Khám mắt, không tự dùng kháng sinh
Đau mắt, sợ sáng, nhìn mờ	Không nên theo dõi tại nhà	Khám mắt sớm
Đeo kính áp tròng kèm đỏ đau mắt	Nguy cơ viêm giác mạc	Tháo kính, đi khám
Nhìn mờ, chấm sáng, đau đầu dữ dội	Có thể liên quan bệnh lý thai kỳ	Khám sản khoa/cấp cứu

Bảng này chỉ giúp mẹ định hướng. Nếu triệu chứng mắt nặng hoặc không giống dị ứng thông thường, cần khám.

Mẹ bầu nên làm gì tại nhà?

Trước hết, mẹ nên tránh dụi mắt. Dụi mắt làm mắt đỏ hơn, dễ xước và có thể đưa vi khuẩn vào mắt.

Mẹ nên rửa tay thường xuyên, nhất là trước khi chạm vào mắt. Không dùng chung khăn mặt, khăn giấy hoặc mỹ phẩm mắt.

Nếu nghi dị ứng, mẹ nên hạn chế tiếp xúc bụi, phấn hoa, lông thú và khói. Sau khi đi ngoài về, có thể rửa mặt và thay áo để giảm dị nguyên bám trên da.

Nếu mắt khô do màn hình, mẹ nên nghỉ mắt thường xuyên. Có thể áp dụng nguyên tắc nhìn xa sau mỗi khoảng thời gian làm việc liên tục.

Chườm mát nhẹ có thể giúp giảm ngứa. Không chườm bằng khăn bẩn hoặc nước không sạch.

Có được dùng nước mắt nhân tạo không?

Nước mắt nhân tạo thường được dùng để giảm khô, cộm và rát mắt. Với mẹ bầu, loại không chất bảo quản thường được ưu tiên nếu cần dùng nhiều lần.

Tuy nhiên, mẹ vẫn nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, nhất là khi đang dùng thuốc khác hoặc có bệnh mắt nền.

Nước mắt nhân tạo không điều trị nguyên nhân nhiễm trùng. Nếu mắt có ghèn đặc, đau hoặc nhìn mờ, cần khám.

Không nên dùng chung lọ thuốc nhỏ mắt với người khác. Đầu lọ không được chạm vào mắt, mi hoặc tay.

Nếu dùng vài ngày không đỡ, cần kiểm tra lại thay vì nhỏ kéo dài.

Có được dùng thuốc nhỏ mắt dị ứng không?

Một số thuốc nhỏ mắt dị ứng có thể giúp giảm ngứa và chảy nước mắt. Nhưng trong thai kỳ, mẹ không nên tự mua và dùng tùy tiện.

Một số thuốc có kháng histamine, ổn định dưỡng bào, thuốc co mạch hoặc corticoid. Mỗi nhóm có chỉ định và mức độ cần thận trọng khác nhau.

Thuốc co mạch làm mắt “trắng nhanh” không nên dùng kéo dài. Thuốc corticoid nhỏ mắt càng không nên tự dùng vì có thể gây tác dụng phụ tại mắt.

Nếu triệu chứng dị ứng nhẹ, bác sĩ có thể ưu tiên biện pháp tránh dị nguyên, chườm mát và nước mắt nhân tạo trước.

Khi cần thuốc, nên chọn theo tư vấn của bác sĩ mắt, bác sĩ sản hoặc dược sĩ hiểu thai kỳ.

Có được dùng kháng sinh nhỏ mắt không?

Không nên tự dùng kháng sinh nhỏ mắt khi chưa được khám. Viêm kết mạc có thể do virus, dị ứng hoặc kích ứng, không phải lúc nào cũng do vi khuẩn.

Dùng kháng sinh không đúng có thể không giúp ích, gây kích ứng hoặc làm khó đánh giá bệnh.

Nếu có ghèn đặc, mắt dính nhiều, đỏ tăng, đau hoặc triệu chứng kéo dài, mẹ nên khám mắt. Bác sĩ sẽ quyết định có cần kháng sinh không.

Một số thuốc nhỏ mắt có thể dùng trong thai kỳ khi có chỉ định. Tuy nhiên, lựa chọn thuốc cần dựa trên tình trạng cụ thể.

Mẹ nên mang theo thông tin tuổi thai và các thuốc đang dùng khi đi khám mắt.

Dấu hiệu nào không nên xem là dị ứng thông thường?

Đau mắt nhiều không nên xem là dị ứng thông thường. Dị ứng mắt thường ngứa là chính, không gây đau sâu trong mắt.

Giảm thị lực, nhìn mờ, nhìn quầng sáng, sợ ánh sáng hoặc đau đầu nhiều cũng cần được khám.

Ghèn đặc vàng xanh, sưng mi nhiều, đỏ một mắt nặng hơn rõ hoặc triệu chứng kéo dài không cải thiện cũng không nên tự điều trị.

Nếu mẹ đeo kính áp tròng và bị đỏ đau mắt, cần khám sớm vì nguy cơ viêm giác mạc.

Nếu có chấn thương mắt hoặc hóa chất bắn vào mắt, cần xử trí cấp cứu theo hướng dẫn y tế.

Nhìn mờ khi mang thai có liên quan không?

Một số thay đổi thị lực nhẹ có thể xảy ra trong thai kỳ do thay đổi dịch và hormone. Tuy nhiên, nhìn mờ không nên bỏ qua.

Nhìn mờ, nhìn chấm sáng, đau đầu dữ dội, đau vùng thượng vị, khó thở hoặc phù tăng nhanh có thể là dấu hiệu cảnh báo tiền sản giật.

Tiền sản giật thường xảy ra sau 20 tuần, nhưng mọi triệu chứng thị giác bất thường trong thai kỳ đều cần được hỏi kỹ.

Nếu mẹ chỉ ngứa và chảy nước mắt nhưng thị lực bình thường, tình huống thường khác. Nhưng nếu nhìn mờ xuất hiện, nên đi khám.

Không nên tự cho rằng mọi thay đổi mắt đều do dị ứng hoặc khô mắt.

Ngứa mắt có ảnh hưởng đến thai không?

Ngứa mắt hoặc dị ứng mắt nhẹ thường không ảnh hưởng trực tiếp đến thai. Vấn đề chính là mẹ khó chịu, mất ngủ hoặc dụi mắt nhiều.

Nếu nguyên nhân là nhiễm trùng mắt nhẹ, thai thường không bị ảnh hưởng trực tiếp. Nhưng mẹ cần điều trị đúng để tránh lan rộng hoặc biến chứng tại mắt.

Điều cần thận trọng là dùng thuốc không phù hợp trong thai kỳ. Tự dùng thuốc nhỏ mắt có corticoid, thuốc co mạch hoặc thuốc không rõ thành phần có thể không an toàn.

Ngoài ra, nếu triệu chứng mắt đi kèm dấu hiệu sản khoa như nhìn mờ, đau đầu dữ dội hoặc phù tăng nhanh, cần đánh giá mẹ ngay.

Chăm sóc đúng giúp mẹ dễ chịu mà vẫn an toàn.

Phòng ngừa ngứa và chảy nước mắt

Mẹ nên giữ vệ sinh tay và tránh chạm tay lên mắt. Đây là cách đơn giản nhưng rất quan trọng.

Nếu có dị ứng theo mùa, mẹ nên hạn chế mở cửa khi nhiều bụi/phấn hoa, vệ sinh phòng ngủ, giặt vỏ gối thường xuyên và tránh dụi mắt.

Nếu dùng điều hòa, nên tránh luồng gió thổi trực tiếp vào mặt. Không khí quá khô có thể làm mắt cộm và chảy nước mắt.

Mẹ nên tạm giảm trang điểm mắt nếu đang kích ứng. Mascara, eyeliner hoặc tẩy trang không phù hợp có thể làm ngứa nặng hơn.

Nếu đeo kính áp tròng, cần vệ sinh đúng cách và không đeo khi mắt đang đỏ hoặc đau.

Khi nào cần đi khám mắt?

Mẹ nên đi khám mắt nếu đỏ mắt kéo dài, ngứa nhiều, chảy nước mắt không cải thiện hoặc triệu chứng lặp lại nhiều lần.

Cần khám nếu có ghèn đặc, mắt dính khi ngủ dậy, sưng mi nhiều hoặc nghi viêm kết mạc nhiễm trùng.

Cần khám ngay nếu đau mắt, sợ ánh sáng, nhìn mờ, giảm thị lực hoặc có cảm giác dị vật không hết.

Cần khám sớm nếu đang đeo kính áp tròng mà mắt đỏ, đau hoặc cộm nhiều.

Bác sĩ mắt sẽ giúp phân biệt dị ứng, khô mắt, viêm kết mạc, viêm giác mạc và các nguyên nhân khác.

Khi nào cần khám sản khoa hoặc cấp cứu?

Mẹ cần khám sản khoa sớm nếu ngứa/chảy nước mắt đi kèm nhìn mờ, nhìn chấm sáng, đau đầu dữ dội hoặc phù mặt/tay tăng nhanh.

Cần đi cấp cứu nếu có co giật, lú lẫn, khó thở, đau ngực, ngất hoặc huyết áp rất cao nếu đã đo được.

Cần khám nếu triệu chứng mắt xuất hiện cùng đau bụng trên, buồn nôn nhiều hoặc mệt lả bất thường sau 20 tuần.

Những dấu hiệu này không phải là viêm mắt thông thường. Chúng có thể liên quan bệnh lý thai kỳ cần xử trí nhanh.

Trong thai kỳ, thay đổi thị lực luôn cần được hỏi kỹ, nhất là sau giữa thai kỳ.

Mẹ nên hỏi bác sĩ điều gì?

Mẹ nên hỏi triệu chứng của mình giống dị ứng mắt, khô mắt, viêm kết mạc hay vấn đề khác. Câu hỏi này giúp chọn hướng xử trí.

Tiếp theo, hãy hỏi có được dùng nước mắt nhân tạo không và nên chọn loại nào.

Nếu cần thuốc nhỏ mắt dị ứng hoặc kháng sinh, mẹ nên hỏi thuốc có phù hợp với tuổi thai hiện tại không.

Nếu có nhìn mờ, đau đầu hoặc phù tăng nhanh, hãy hỏi có cần đo huyết áp, xét nghiệm nước tiểu hoặc khám sản khoa ngay không.

Cuối cùng, mẹ nên hỏi dấu hiệu nào phải đi khám mắt hoặc cấp cứu ngay.

Những hiểu lầm thường gặp

Hiểu lầm thứ nhất là ngứa mắt khi mang thai luôn do nóng trong. Không đúng. Dị ứng, khô mắt và viêm kết mạc thường gặp hơn.

Hiểu lầm thứ hai là thuốc nhỏ mắt chỉ tác dụng tại chỗ nên dùng loại nào cũng được. Không nên. Một số thuốc cần thận trọng trong thai kỳ.

Hiểu lầm thứ ba là mắt đỏ cứ dùng kháng sinh là khỏi. Không đúng. Đỏ mắt có thể do dị ứng, virus, khô mắt hoặc kích ứng.

Hiểu lầm thứ tư là chảy nước mắt nghĩa là mắt không khô. Không đúng. Khô mắt có thể gây chảy nước mắt phản xạ.

Hiểu lầm thứ năm là nhìn mờ trong thai kỳ luôn bình thường. Không đúng. Nhìn mờ có thể là dấu hiệu cảnh báo cần khám.

Hiểu đúng giúp mẹ chăm sóc mắt an toàn hơn.

Câu hỏi thường gặp

Ngứa và chảy nước mắt khi mang thai có nguy hiểm không?

Thường không nguy hiểm nếu nhẹ, hai mắt, không đau và không giảm thị lực. Triệu chứng nặng cần khám.

Mẹ bầu có được dùng nước mắt nhân tạo không?

Có thể dùng trong nhiều trường hợp khô mắt, nhưng nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ, nhất là khi dùng thường xuyên.

Đỏ mắt có cần nhỏ kháng sinh không?

Không luôn cần. Đỏ mắt có thể do dị ứng, virus hoặc khô mắt. Nên khám nếu có ghèn đặc hoặc đau.

Ngứa mắt kèm hắt hơi là gì?

Thường gợi ý dị ứng. Mẹ nên tránh dị nguyên và hỏi thuốc phù hợp thai kỳ nếu triệu chứng nhiều.

Khi nào cần đi khám ngay?

Cần khám ngay nếu đau mắt, giảm thị lực, nhìn mờ, sợ sáng, ghèn mủ, đỏ mắt nặng hoặc đeo kính áp tròng kèm đau đỏ mắt.

Kết luận

Ngứa và chảy nước mắt khi mang thai thường do dị ứng mắt, khô mắt, kích ứng hoặc viêm kết mạc. Phần lớn trường hợp nhẹ không gây hại trực tiếp cho thai, nhưng mẹ cần chăm sóc đúng và tránh tự dùng thuốc tùy tiện.

Mẹ có thể giảm khó chịu bằng cách rửa tay, tránh dụi mắt, hạn chế dị nguyên, nghỉ mắt khi dùng màn hình, chườm mát nhẹ và hỏi bác sĩ về nước mắt nhân tạo nếu cần.

Cần đi khám sớm nếu đau mắt, đỏ nhiều, ghèn đặc, sợ ánh sáng, giảm thị lực, đeo kính áp tròng kèm đau đỏ mắt hoặc triệu chứng không cải thiện. Nếu nhìn mờ, nhìn chấm sáng, đau đầu dữ dội hoặc phù tăng nhanh, mẹ cần khám sản khoa ngay để loại trừ dấu hiệu cảnh báo trong thai kỳ.

Nguồn tham khảo

1. NHS. Conjunctivitis.
2. Mayo Clinic. Pink eye: symptoms, causes, diagnosis and treatment. 2025.
3. Cleveland Clinic. Allergic Conjunctivitis. 2024.
4. Mayo Clinic. Seasonal allergies: diagnosis and treatment resources.
5. ACOG. Preeclampsia and Pregnancy. Patient infographic.
6. CDC. Urgent Maternal Warning Signs.
7. Demarinis G, et al. Treatments for Ocular Diseases in Pregnancy and Breastfeeding. 2023.
8. American Academy of Allergy, Asthma & Immunology. Therapy for allergic conjunctivitis in pregnancy. 2024.

Lưu ý y khoa: Nội dung chỉ nhằm tham khảo. Bài viết không thay thế khám mắt, khám sản khoa hoặc tư vấn thuốc trực tiếp. Nếu mẹ bầu có đau mắt nhiều, giảm thị lực, nhìn mờ, nhìn chấm sáng, đau đầu dữ dội, đỏ mắt nặng, sưng quanh mắt, ghèn mủ, chấn thương mắt hoặc đeo kính áp tròng kèm đau đỏ mắt, cần đi khám sớm.

tại đây