Thai đôi luôn khiến nhiều người tò mò và có nhiều cảm xúc trái chiều. Có người mong một lần mang thai là có đủ hai em bé cho trọn vẹn. Nhưng cũng có người lại lo lắng vì biết thai đôi cần theo dõi sát hơn thai đơn.
Dù bạn thuộc nhóm nào, câu hỏi thường gặp vẫn rất quen thuộc. Liệu có cách nào giúp tăng khả năng mang thai đôi hay không? Câu trả lời ngắn gọn là có những yếu tố làm khả năng này tăng lên. Tuy nhiên, gần như không có mẹo nào có thể bảo đảm chắc chắn điều đó.
Thai đôi hình thành theo cơ chế sinh học riêng của cơ thể người mẹ. Phần lớn quá trình này diễn ra tự nhiên và nằm ngoài sự chủ động hoàn toàn. Điều quan trọng nhất không phải là tìm cách “canh” để có thai đôi. Mà là hiểu đúng bản chất của thai đôi và những yếu tố liên quan. Khi hiểu rõ, bạn sẽ biết điều gì là khoa học, điều gì chỉ là truyền miệng. Từ đó tránh được những kỳ vọng không thực tế và những lo lắng không cần thiết.
Thai đôi hình thành như thế nào?
Thai đôi thường có hai kiểu chính. Một là thai đôi cùng trứng. Hai là thai đôi khác trứng.
Thai đôi cùng trứng xảy ra khi một trứng đã được thụ tinh tách thành hai phôi. Vì cùng bắt đầu từ một trứng đã thụ tinh, hai bé thường giống nhau nhiều về mặt di truyền. Thai đôi khác trứng xảy ra khi người mẹ rụng hai trứng trong cùng một chu kỳ, và mỗi trứng được thụ tinh bởi một tinh trùng khác nhau. Khi đó, hai bé giống nhau như anh chị em ruột bình thường, không nhất thiết phải cùng giới tính và cũng không nhất thiết giống nhau rõ về ngoại hình.
Về mặt khả năng xảy ra, thai đôi khác trứng thường liên quan nhiều hơn đến những yếu tố của người mẹ. Còn thai đôi cùng trứng thường xảy ra tự nhiên và khó dự đoán hơn.
Khả năng mang thai đôi có cao không?
Nhìn chung, mang thai đôi không phải chuyện thường gặp bằng thai đơn. Phần lớn các thai kỳ vẫn là một thai. Vì vậy, nếu chỉ mang thai tự nhiên, xác suất có song thai vẫn thấp hơn rất nhiều so với thai đơn.
Tuy nhiên, khả năng này không giống nhau ở mọi phụ nữ. Có người gần như không có yếu tố nào làm tăng cơ hội thai đôi. Có người lại có nhiều yếu tố khiến khả năng này nhỉnh hơn bình thường.
Yếu tố nào làm tăng khả năng mang thai đôi?
Có vài yếu tố được nhắc đến nhiều nhất. Điều quan trọng là không phải yếu tố nào cũng mạnh như nhau, và cũng không có yếu tố nào bảo đảm chắc chắn sẽ có thai đôi.
1. Di truyền từ phía người mẹ
Nếu trong gia đình bên mẹ có nhiều người từng mang thai đôi, đặc biệt là thai đôi khác trứng, khả năng này có thể tăng hơn. Lý do là một số phụ nữ có cơ địa dễ rụng nhiều hơn một trứng trong một chu kỳ.
Điểm cần nhớ là yếu tố di truyền này chủ yếu có ý nghĩa với thai đôi khác trứng. Nó không giải thích tốt cho thai đôi cùng trứng. Ngoài ra, chuyện trong họ có người sinh đôi không có nghĩa là mình chắc chắn cũng sẽ sinh đôi.
2. Tuổi của người mẹ
Phụ nữ lớn tuổi hơn, đặc biệt sau 35 tuổi, có thể có khả năng rụng nhiều hơn một trứng trong một chu kỳ. Vì vậy, cơ hội có thai đôi khác trứng có thể tăng lên theo tuổi.
Tuy nhiên, đây không phải là lý do để trì hoãn sinh con chỉ vì muốn có song thai. Tuổi mẹ cao hơn cũng đi kèm nhiều nguy cơ thai kỳ hơn. Vì vậy, không nên nhìn riêng yếu tố này theo hướng có lợi.
3. Tiền sử đã từng sinh con
Những phụ nữ đã từng mang thai và sinh con nhiều lần có thể có khả năng mang thai đôi nhỉnh hơn một chút so với người chưa từng sinh. Nhưng đây cũng chỉ là xu hướng chung, không phải quy luật tuyệt đối.
4. Hỗ trợ sinh sản
Đây là yếu tố làm khả năng mang thai đôi tăng rõ nhất. Các phương pháp hỗ trợ sinh sản, đặc biệt là kích thích buồng trứng hoặc chuyển phôi trong thụ tinh trong ống nghiệm, có thể làm tăng nguy cơ đa thai.
Ví dụ, khi dùng thuốc kích thích rụng trứng, buồng trứng có thể phóng thích nhiều hơn một trứng. Nếu nhiều trứng được thụ tinh cùng lúc, khả năng có thai đôi sẽ tăng lên. Trong thụ tinh trong ống nghiệm, nếu chuyển nhiều hơn một phôi, khả năng đậu thai đôi cũng tăng lên.
Tuy nhiên, đây không phải là “mẹo để sinh đôi”. Đây là một phần trong điều trị hiếm muộn và luôn phải được bác sĩ cân nhắc rất kỹ vì thai đôi cũng đi kèm nhiều nguy cơ hơn cho mẹ và bé.
5. Cân nặng và thể trạng
Một số quan sát cho thấy phụ nữ có thể trạng lớn hơn hoặc chỉ số khối cơ thể cao hơn có thể có khả năng thai đôi nhỉnh hơn. Nhưng mức độ ảnh hưởng của yếu tố này không đủ mạnh để xem là cách làm tăng cơ hội sinh đôi.
Nói ngắn gọn, đây không phải là điều mẹ bầu nên chủ động tác động vào. Việc tăng cân để mong có song thai là không hợp lý.
Có cách tự nhiên nào để “canh” sinh đôi không?
Rất nhiều lời truyền miệng nói về chuyện ăn món này, uống thứ kia hoặc canh ngày đặc biệt để dễ sinh đôi. Nhưng thực tế, không có cách tự nhiên nào được xem là chắc chắn.
Một số người nhắc đến chế độ ăn, sữa, khoai hay các món dân gian. Nhưng những điều này không đủ để xem là bí quyết thật sự. Nếu có ảnh hưởng, nó cũng chỉ rất nhỏ và không ổn định. Vì vậy, nếu ai đó hứa rằng chỉ cần ăn một món nào đó là dễ có song thai, bạn nên nhìn nhận rất thận trọng.
Thai đôi có phải lúc nào cũng là tin vui đơn giản không?
Nhiều người thích ý nghĩ có hai em bé cùng lúc. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Nhưng về mặt y khoa, thai đôi không chỉ là niềm vui nhân đôi. Đây cũng là thai kỳ có nguy cơ cao hơn thai đơn.
Thai đôi dễ sinh non hơn. Nguy cơ chậm tăng trưởng thai, tiền sản giật, tiểu đường thai kỳ và một số vấn đề về nhau thai cũng cao hơn. Nếu hai bé chung nhau thai, việc theo dõi còn cần sát hơn nữa vì có thể xuất hiện những biến chứng đặc hiệu của song thai.
Vì vậy, mong có thai đôi là một cảm xúc rất thật, nhưng cũng nên đi kèm với hiểu biết rõ ràng rằng thai đôi không phải hành trình nhẹ nhàng hơn.
Dấu hiệu nào gợi ý mẹ có thể đang mang thai đôi?
Không có triệu chứng nào đủ để khẳng định chắc chắn. Nhưng có một số người mang thai đôi thấy buồn nôn nhiều hơn, mệt hơn hoặc tăng cân sớm hơn dự kiến. Một số trường hợp bụng to nhanh hơn hoặc nồng độ nội tiết thai kỳ cao hơn.
Dù vậy, các dấu hiệu này chỉ mang tính gợi ý. Có người mang thai đôi nhưng triệu chứng không quá rầm rộ. Ngược lại, có người mang thai đơn vẫn nghén rất nhiều. Vì vậy, cách xác định đáng tin cậy nhất vẫn là siêu âm.
Làm sao biết chắc mình có mang thai đôi hay không?
Siêu âm là cách rõ ràng và quan trọng nhất. Khi siêu âm sớm, bác sĩ không chỉ biết có một thai hay hai thai, mà còn đánh giá được hai bé có chung nhau thai hay không. Đây là chi tiết rất quan trọng vì nó quyết định kế hoạch theo dõi thai kỳ sau đó.
Nói cách khác, điều quan trọng không chỉ là biết có hai em bé. Điều quan trọng còn là biết đó là loại song thai nào để xây dựng lịch theo dõi phù hợp.
Có nên cố tìm mọi cách để mang thai đôi không?
Nếu bạn đang mang thai tự nhiên và không điều trị hiếm muộn, câu trả lời thường là không nên cố theo đuổi ý nghĩ này bằng mọi giá. Lý do là hầu hết những yếu tố làm tăng khả năng mang thai đôi đều không phải thứ nên can thiệp tùy ý.
Còn nếu bạn đang điều trị hiếm muộn, bác sĩ sẽ là người cân nhắc rất kỹ giữa khả năng có thai và nguy cơ đa thai. Trong y học hiện nay, mục tiêu không phải là làm tăng song thai bằng mọi giá, mà là có một thai kỳ an toàn nhất có thể.
Điều quan trọng nhất cần nhớ
Thai đôi có thể chịu ảnh hưởng bởi di truyền, tuổi mẹ, tiền sử sinh con và đặc biệt là hỗ trợ sinh sản. Nhưng không có bí quyết đơn giản nào bảo đảm chắc chắn sẽ có song thai.
Nếu bạn mong có thai đôi, hãy hiểu rõ cả hai mặt của câu chuyện. Nếu bạn không mong điều đó, cũng đừng quá lo chỉ vì trong nhà từng có người sinh đôi. Điều quan trọng nhất vẫn là chăm sóc sức khỏe sinh sản tốt, khám trước khi mang thai nếu cần và bước vào thai kỳ với sự chuẩn bị rõ ràng.
Kết luận
Khả năng mang thai đôi phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng phần lớn vẫn nằm ngoài sự chủ động hoàn toàn của mỗi người. Di truyền từ phía mẹ, tuổi, tiền sử sinh con và hỗ trợ sinh sản đều có thể làm cơ hội này tăng lên. Tuy nhiên, không có mẹo tự nhiên nào đủ đáng tin để xem là bí quyết sinh đôi. Nếu đang mong con, điều quan trọng không phải là cố săn thai đôi, mà là chuẩn bị cho một thai kỳ khỏe mạnh và an toàn.
Tìm hiểu thêm tại đây
