Cân nặng trước khi mang thai là một phần của sức khỏe tiền thai, nhưng không nên biến thành áp lực phải đạt một con số “hoàn hảo”. Cân nặng quá thấp hoặc quá cao có thể liên quan đến khó thụ thai và một số nguy cơ trong thai kỳ. Điều có ích nhất là đánh giá sức khỏe tổng thể, thói quen ăn uống, vận động, bệnh nền và mục tiêu có thai của hai vợ chồng.
— Đồng hành cùng mẹ bầu cả thai kỳ
Bé nhẹ cân hay đạt chuẩn? Xem ngay biểu đồ tăng trưởng của con.
Mỗi tuần một chút, mẹ sẽ thấy an tâm hơn khi biết con đang lớn lên khỏe mạnh.
Dùng thử ngay
BMI nói gì và không nói gì
BMI là chỉ số cân nặng theo chiều cao, thường được dùng như một điểm bắt đầu để trao đổi với nhân viên y tế. Chỉ số này không phản ánh toàn bộ cơ thể, khối cơ hay thói quen sống. Vì vậy, một BMI đơn lẻ không thể quyết định bạn có nên có thai hay dự báo chắc chắn một thai kỳ sẽ diễn ra thế nào.
ACOG lưu ý rằng thiếu cân và thừa cân đều có thể đi kèm nguy cơ trong thai kỳ. Thay vì tự đặt chế độ giảm cân nhanh, hãy đưa cân nặng hiện tại vào buổi chuẩn bị trước khi mang thai để nhận kế hoạch phù hợp.
Khi nào nên trao đổi với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng
Nên trao đổi sớm nếu cân nặng thay đổi nhanh, kinh nguyệt không đều, có hội chứng buồng trứng đa nang, đái tháo đường, tăng huyết áp, bệnh tuyến giáp, tiền sử rối loạn ăn uống hoặc đang dùng thuốc hỗ trợ giảm cân. Những thông tin này quan trọng hơn việc chỉ hỏi “BMI của tôi có mang thai được không?”.
Nếu đang dùng thuốc giảm cân, không tự ngừng hoặc tiếp tục dùng chỉ vì muốn có thai sớm. Cần mang tên thuốc và liều dùng đến buổi tư vấn. Bài thuốc trước khi mang thai giải thích cách chuẩn bị danh sách thuốc để bác sĩ đánh giá.
Đặt mục tiêu theo hướng bền vững
Một bữa ăn có rau, trái cây, nguồn đạm, tinh bột phù hợp và chất béo lành mạnh thường bền vững hơn việc cắt bỏ cả một nhóm thực phẩm. Vận động đều đặn theo khả năng giúp cải thiện sức khỏe tim mạch và tinh thần. Nếu cần giảm hoặc tăng cân, mục tiêu chậm, có theo dõi thường an toàn hơn các chương trình ép cân.
Rượu, thuốc lá, cần sa và các chất gây nghiện nên được dừng trước khi cố gắng có thai. Cả người bạn đời cũng nên tham gia thay đổi lối sống, bởi kế hoạch thụ thai không chỉ là việc của một người.
Đừng bỏ qua acid folic và khám tiền thai
Điều chỉnh cân nặng không thay thế vitamin trước sinh hay tư vấn tiền thai. Với đa số người, acid folic cần được bắt đầu ít nhất một tháng trước khi có thai. Liều dùng cần cá thể hóa nếu có tiền sử đặc biệt. Bạn có thể chuẩn bị buổi hẹn bằng bài khám tiền thai kỳ gồm những gì.
Dấu hiệu cần được đánh giá thay vì tự ăn kiêng
Hãy đi khám khi có mệt lả, ngất, nôn kéo dài, kinh nguyệt thưa hoặc mất kinh, ăn uống mất kiểm soát, hoặc tâm trạng bị ám ảnh bởi cân nặng. Những dấu hiệu này cần được quan tâm trước khi bắt đầu một thai kỳ.
Câu hỏi thường gặp
BMI cao có phải trì hoãn mang thai hoàn toàn không?
Không thể kết luận chỉ từ BMI. Bác sĩ sẽ đánh giá thêm tuổi, bệnh nền, thuốc đang dùng, chu kỳ kinh và mục tiêu sinh sản của bạn.
Có nên nhịn ăn để giảm cân trước khi mang thai không?
Không nên áp dụng chế độ hạn chế cực đoan khi chưa được tư vấn. Ưu tiên chế độ ăn đủ chất và thay đổi có thể duy trì.
Người chồng có cần thay đổi cân nặng không?
Cả hai người có thể cùng xây dựng lối sống lành mạnh. Điều này giúp kế hoạch mong con dễ thực hiện hơn.
Nguồn tham khảo: ACOG về sức khỏe trước thai kỳ và NHS về chuẩn bị có thai.
Kết luận
Cân nặng trước khi mang thai nên được nhìn trong bức tranh sức khỏe chung. Một kế hoạch nhỏ nhưng đều đặn, có bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng hỗ trợ khi cần, sẽ thực tế hơn chế độ ăn kiêng cực đoan.
Tặng mẹ bầu
Mẹ muốn hiểu hơn về thai kỳ và em bé của mình
Dành cho mẹ đang chuẩn bị mang thai, mới biết có thai hoặc đang theo dõi thai nhỏ. Cẩm nang giúp mẹ nắm các mốc siêu âm sớm, xét nghiệm cần nhớ và những dấu hiệu nên đi khám y học bào thai đúng lúc.
Nhận cẩm nang miễn phí
