Mang thai đôi thường đem lại hai cảm xúc đi cùng nhau: rất vui và cũng rất lo. Thai đôi không chỉ là chuyện có hai em bé cùng lúc. Về mặt y khoa, đây là thai kỳ cần theo dõi kỹ hơn vì nguy cơ sinh non, rối loạn tăng trưởng thai, tiền sản giật và một số biến chứng khác đều cao hơn thai đơn. Nguy cơ sẽ tăng hơn nữa nếu hai bé cùng dùng chung một nhau thai.
Mang thai đôi là gì và có những kiểu nào?
Thai đôi có thể là cùng trứng hoặc khác trứng. Trong theo dõi thai kỳ, điều quan trọng hơn là điểm này. Hai bé có chung nhau thai hay không. Hai bé có chung buồng ối hay không.
Phần lớn thai đôi không chung cả nhau thai lẫn buồng ối. Nhưng nếu hai bé chung nhau thai, nguy cơ biến chứng sẽ cao hơn. Đặc biệt cần chú ý hội chứng truyền máu song thai.
Loại hiếm và nguy cơ cao nhất là thai đôi chung cả nhau thai lẫn buồng ối. Khi đó, nguy cơ biến chứng dây rốn tăng lên rõ hơn. Nguy cơ mất cân bằng tuần hoàn giữa hai thai cũng đáng lo hơn nhiều.
Dấu hiệu sớm của mang thai đôi có khác thai đơn không?
Nhiều mẹ bầu mang thai đôi vẫn có những dấu hiệu giống thai đơn, như mệt, căng ngực, buồn nôn hoặc đi tiểu nhiều. Điểm khác là các triệu chứng này có thể rõ hơn ở một số người vì nội tiết tăng mạnh hơn. Tuy vậy, triệu chứng không đủ để kết luận là thai đôi. Cách xác định đáng tin cậy nhất vẫn là siêu âm sớm.
Khi nào biết chắc mình mang thai đôi?
Thông thường, siêu âm là cách xác nhận thai đôi rõ nhất. Siêu âm đầu thai kỳ không chỉ giúp biết có mấy thai, mà còn rất quan trọng để xác định hai bé có chung nhau thai hay không. Đây là bước có ý nghĩa lớn vì loại thai đôi sẽ quyết định lịch theo dõi sau đó. Nếu thai đôi chung nhau thai, bác sĩ thường sẽ lên kế hoạch siêu âm dày hơn để phát hiện sớm biến chứng.
Thai đôi khiến cơ thể mẹ thay đổi thế nào?
Mang thai đôi làm nhu cầu năng lượng, nghỉ ngơi và theo dõi y khoa đều tăng lên. Johns Hopkins lưu ý rằng mang thai đôi không có nghĩa là phải nhân đôi mọi thứ, nhưng thai phụ cần chú ý hơn đến dinh dưỡng, lượng tăng cân và lịch khám thai để tối ưu hóa sức khỏe cho cả mẹ và hai bé. Các thai kỳ đa thai cũng có nguy cơ cao hơn về tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật và chuyển dạ sinh non.
Mang thai đôi nên tăng cân và ăn uống ra sao?
Mang thai đôi không phải là ăn gấp đôi, nhưng chắc chắn cần ăn tốt hơn và đều hơn. Nhu cầu năng lượng thường cao hơn thai đơn. Johns Hopkins cho biết mẹ bầu mang song thai cần được tư vấn dinh dưỡng riêng để tối ưu tăng trưởng cho thai và giảm nguy cơ sinh non hoặc thai nhẹ cân. Điều quan trọng là bữa ăn phải có đủ đạm, tinh bột tốt, rau, trái cây, canxi và nước, thay vì chỉ tăng lượng ăn một cách thiếu kiểm soát.
Lịch theo dõi thai đôi có gì khác thai đơn?
Thai đôi thường cần siêu âm nhiều hơn. Nếu hai bé chung nhau thai, bác sĩ sẽ đặc biệt theo dõi tăng trưởng của từng thai, lượng nước ối, dòng máu và các dấu hiệu gợi ý truyền máu song thai. Trong một số giai đoạn cuối thai kỳ, mẹ có thể cần thêm các xét nghiệm theo dõi tim thai hoặc đánh giá sức khỏe thai định kỳ. Việc theo dõi nhiều hơn không có nghĩa là chắc chắn có vấn đề, mà là để phát hiện sớm nếu vấn đề xuất hiện.
Những biến chứng nào gặp nhiều hơn trong thai đôi?
Thai đôi có nguy cơ sinh non cao hơn rõ so với thai đơn. Ngoài ra, nguy cơ chậm tăng trưởng thai cũng tăng lên. Tiền sản giật và các vấn đề về nhau thai cũng gặp nhiều hơn.
Nếu hai bé chung nhau thai, cần lưu ý hội chứng truyền máu song thai. Đây là tình trạng máu phân bố không đều giữa hai bé qua nhau thai chung.
Một biến chứng hiếm khác là chuỗi đảo ngược tưới máu động mạch. Khi đó, một thai phải gánh tuần hoàn cho thai còn lại. Điều này làm tăng gánh nặng tim mạch cho thai khỏe hơn.
Thai đôi từng giai đoạn thường cần chú ý gì?
Ba tháng đầu
Mục tiêu chính là xác định số thai, tim thai, tuổi thai và loại thai đôi. Đây cũng là giai đoạn bác sĩ cần xác định càng sớm càng tốt xem hai thai có chung nhau thai hay không. Nếu thai đôi được phát hiện sớm, kế hoạch theo dõi sẽ rõ ràng hơn ngay từ đầu.
Ba tháng giữa
Đây là giai đoạn đánh giá hình thái thai và theo dõi tăng trưởng từng bé. Với thai đôi chung nhau thai, việc siêu âm theo dõi thường sát hơn để phát hiện sớm truyền máu song thai hoặc chênh lệch tăng trưởng giữa hai bé.
Ba tháng cuối
Đây là lúc theo dõi sát nguy cơ sinh non, tăng huyết áp thai kỳ và sức khỏe thai. Nhiều thai đôi sẽ không kéo dài đến 40 tuần như thai đơn. Johns Hopkins cho biết phương thức sinh sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như ngôi thai, tuổi thai, sức khỏe mẹ, sức khỏe thai và loại thai đôi.
Thai đôi có phải mổ lấy thai không?
Không phải tất cả thai đôi đều phải mổ. Cách sinh phụ thuộc vào nhiều yếu tố: bé đầu nằm đầu hay không, tuổi thai, tình trạng sức khỏe của mẹ và thai, cũng như có biến chứng nào kèm theo hay không. Tuy nhiên, tỷ lệ mổ lấy thai trong thai đôi cao hơn thai đơn. Điều này không có nghĩa là sinh thường là không thể, mà là cần đánh giá kỹ hơn trước lúc sinh.
Khi nào mẹ bầu mang thai đôi nên đi khám ngay?
Nếu có đau bụng tăng dần, ra huyết âm đạo, ra nước âm đạo, giảm cử động thai, nhức đầu nhiều, phù nhanh, khó thở hoặc co cứng bụng đều đặn, mẹ nên đi khám ngay. Thai đôi có nguy cơ sinh non và biến chứng cao hơn, nên việc không trì hoãn khi có dấu hiệu bất thường rất quan trọng.
Điều quan trọng nhất mẹ bầu mang thai đôi cần nhớ
Mang thai đôi là thai kỳ cần theo dõi kỹ, nhưng không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ có biến chứng. Nhiều phụ nữ mang thai đôi vẫn có thai kỳ ổn định và sinh ra hai em bé khỏe mạnh. Điều giúp tạo khác biệt lớn nhất là chẩn đoán sớm loại thai đôi, khám thai đúng lịch, siêu âm đúng mốc, ăn uống đủ chất và nghỉ ngơi hợp lý.
Kết luận
Mang thai đôi khác thai đơn ở chỗ cần theo dõi sát hơn từ rất sớm. Điều quan trọng đầu tiên là biết hai bé có chung nhau thai hay không. Đây là điểm mấu chốt để xây dựng kế hoạch chăm sóc thai kỳ.
Trong suốt thai kỳ, mẹ cần chú ý nhiều hơn đến dinh dưỡng. Nguy cơ sinh non cũng cần được theo dõi sát hơn. Tăng huyết áp thai kỳ là một vấn đề không nên bỏ qua. Sự phát triển của từng thai cũng cần được đánh giá đều đặn. Dù có nhiều điều phải theo dõi hơn, nguyên tắc vẫn rất rõ. Phát hiện sớm, theo dõi đều và xử trí đúng lúc.
Tìm hiểu thêm tại đây
