Nôn nghén nặng là tình trạng buồn nôn và nôn quá mức trong thai kỳ. Nó khác với ốm nghén thông thường ở mức độ ảnh hưởng lên cơ thể người mẹ. Có người nôn liên tục, không ăn uống được, sút cân và phải nhập viện để truyền dịch. Vì vậy, việc tìm ra nguyên nhân thật sự của tình trạng này luôn là mối quan tâm lớn.
Nôn nghén nặng không chỉ là nghén thông thường
Phần lớn phụ nữ mang thai có thể bị buồn nôn hoặc nôn trong những tuần đầu. Nhưng nôn nghén nặng là một mức độ khác hẳn. Mẹ không chỉ khó chịu mà còn có thể kiệt sức, mất nước và không còn sinh hoạt bình thường được.
Điều quan trọng là tình trạng này từng bị hiểu chưa đầy đủ. Nhiều người nghĩ đó chỉ là phản ứng quá mức của cơ thể hoặc do yếu tố tâm lý. Chính vì vậy, không ít phụ nữ đã phải chịu đựng trong cảm giác vừa mệt vừa không được hiểu đúng.
Phát hiện mới tập trung vào hormone GDF15
Điểm nổi bật của nghiên cứu mới là vai trò của một chất tên là GDF15. Đây là một hormone có liên quan đến tín hiệu buồn nôn và chán ăn trong cơ thể.
Các nhà khoa học nhận thấy khi mang thai, nhau thai và thai nhi tạo ra GDF15. Nếu cơ thể người mẹ phản ứng mạnh với chất này, nguy cơ nôn nghén nặng có thể cao hơn. Nói cách khác, mức độ nghén không chỉ phụ thuộc vào việc có thai, mà còn phụ thuộc vào cách cơ thể mẹ đáp lại tín hiệu sinh học đó.
Vì sao phát hiện này lại quan trọng?
Phát hiện này giúp thay đổi cách chúng ta nhìn về nôn nghén nặng. Nó cho thấy đây không phải chuyện do mẹ yếu đuối hay nghĩ nhiều. Đây là phản ứng sinh học có cơ chế rõ ràng hơn trước.
Khi đã tìm ra được một mắt xích quan trọng, các nhà khoa học có thể thu hẹp hướng nghiên cứu. Thay vì tìm nguyên nhân quá rộng, họ có thể tập trung vào mối liên hệ giữa GDF15, nhau thai và não của người mẹ.
Không chỉ do lượng hormone cao, mà còn do mức độ nhạy cảm của cơ thể mẹ
Một điểm rất đáng chú ý là không phải chỉ cần GDF15 tăng cao là ai cũng nghén nặng như nhau. Nghiên cứu cho thấy mức độ nhạy cảm của cơ thể người mẹ với hormone này cũng rất quan trọng.
Nói dễ hiểu, có người tiếp xúc với mức GDF15 cao từ trước nên cơ thể quen hơn. Khi mang thai, họ có thể phản ứng nhẹ hơn. Ngược lại, có người nhạy hơn với sự tăng đột ngột của hormone này, nên triệu chứng buồn nôn và nôn sẽ nặng hơn.
Điều này giúp giải thích điều gì trong thực tế?
Điều đó giúp giải thích vì sao có người chỉ nghén nhẹ, trong khi người khác lại nôn đến kiệt sức. Cùng mang thai, cùng giai đoạn đầu, nhưng cơ thể mỗi người phản ứng rất khác nhau.
Nó cũng giúp giải thích vì sao có những phụ nữ từng bị nôn nghén nặng ở lần mang thai trước và dễ gặp lại ở lần sau. Có thể cơ địa đáp ứng với hormone của họ khác biệt ngay từ đầu.
Phát hiện này có thay đổi ngay việc điều trị không?
Hiện tại, chưa. Đây là một bước tiến lớn về mặt hiểu cơ chế bệnh, nhưng chưa phải là thuốc điều trị ngay lập tức.
Trong thực hành hiện nay, bác sĩ vẫn điều trị nôn nghén nặng dựa vào mức độ triệu chứng. Nếu mẹ nôn nhiều, mất nước hoặc sút cân, hướng xử trí vẫn là bù nước, theo dõi điện giải, điều chỉnh ăn uống và dùng thuốc chống nôn khi cần.
Nhưng nó mở ra hy vọng gì cho tương lai?
Điều đáng mừng là khi đã xác định rõ hơn nguyên nhân sinh học, các nhà khoa học có thể tiến gần hơn tới những cách điều trị mới. Trong tương lai, có thể sẽ có thuốc tác động đúng vào cơ chế gây buồn nôn này.
Xa hơn nữa, phát hiện này còn gợi ý khả năng nhận diện sớm người có nguy cơ cao. Nếu làm được điều đó, bác sĩ có thể theo dõi sát hơn và can thiệp sớm hơn, thay vì chờ đến khi người mẹ đã kiệt sức.
Điều quan trọng nhất phát hiện này mang lại cho mẹ bầu là gì?
Có lẽ điều quan trọng nhất không chỉ nằm ở chuyện thuốc men sau này. Điều quan trọng là nó giúp khẳng định nôn nghén nặng là một bệnh cảnh thật sự, có nền tảng sinh học thật sự.
Điều này rất có ý nghĩa với những phụ nữ từng trải qua cảm giác nôn liên tục, ăn không được, uống không xong và vẫn bị xem như đang phản ứng quá mức. Phát hiện mới giúp gọi đúng tên nỗi khổ đó.
Mẹ bầu nên làm gì nếu nghi ngờ mình bị nôn nghén nặng?
Nếu bạn chỉ buồn nôn nhẹ hoặc nôn ít, có thể theo dõi thêm và chỉnh bữa ăn. Nhưng nếu nôn nhiều, không giữ được nước, sút cân, tiểu ít hoặc mệt lả, bạn nên đi khám sớm.
Nôn nghén nặng không phải tình trạng nên cố chịu ở nhà quá lâu. Càng để muộn, cơ thể càng dễ mất nước và suy kiệt hơn. Việc đi khám sớm sẽ giúp bác sĩ đánh giá đúng mức độ và hỗ trợ kịp thời.
Điều cần nhớ sau phát hiện này
Phát hiện về GDF15 chưa phải là dấu chấm hết cho mọi câu hỏi. Nhưng nó là một bước tiến rất quan trọng. Nó giúp chúng ta hiểu rằng nôn nghén nặng không phải chuyện mơ hồ, mà có cơ chế sinh học cụ thể hơn nhiều so với trước đây.
Và khi nguyên nhân bắt đầu sáng rõ hơn, hy vọng về các cách phòng ngừa và điều trị tốt hơn cũng thực tế hơn.
Kết luận
Nôn nghén nặng là một tình trạng nặng thật sự trong thai kỳ. Không nên xem nó như ốm nghén thông thường.
Phát hiện mới về hormone GDF15 rất đáng chú ý. Nó cho thấy mức độ nghén liên quan đến phản ứng của cơ thể mẹ. Phản ứng này diễn ra với tín hiệu sinh học từ thai và nhau thai.
Nhờ đó, chúng ta hiểu rõ hơn vì sao có người nghén rất nặng. Phát hiện này cũng mở ra hy vọng cho điều trị tốt hơn sau này. Nó còn gợi ý khả năng dự phòng tốt hơn trong tương lai.
Nếu mẹ nôn quá nhiều, sút cân hoặc không giữ được nước, nên đi khám sớm. Đó vẫn là điều quan trọng nhất để được hỗ trợ đúng lúc.
Tìm hiểu thêm tại đây
