Trong những tuần đầu của thai kỳ, khi mẹ đi siêu âm lần đầu, bác sĩ thường nhắc đến một cấu trúc nhỏ nằm trong túi thai gọi là túi noãn hoàng. Không ít mẹ bầu khi nhìn kết quả siêu âm sẽ thắc mắc: túi noãn hoàng là gì, có ý nghĩa gì và tại sao bác sĩ lại chú ý đến kích thước của nó.
Thực tế, túi noãn hoàng là một cấu trúc rất quan trọng trong giai đoạn đầu của sự phát triển phôi thai. Việc nhìn thấy túi noãn hoàng trên siêu âm giúp bác sĩ xác nhận thai đang phát triển trong tử cung và đánh giá bước đầu tình trạng thai sớm.
Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ túi noãn hoàng là gì, vai trò của nó trong thai kỳ, khi nào túi noãn hoàng được coi là bình thường và khi nào cần theo dõi sát hơn.
Túi noãn hoàng là gì trong thai kỳ
Túi noãn hoàng là gì? Là một cấu trúc nhỏ xuất hiện rất sớm trong thai kỳ, nằm bên trong túi thai và ở gần phôi thai.
Trong giai đoạn đầu, khi nhau thai chưa hình thành đầy đủ để nuôi thai, túi noãn hoàng đóng vai trò như một nguồn hỗ trợ dinh dưỡng tạm thời cho phôi. Ngoài ra, nó còn tham gia vào quá trình hình thành tế bào máu đầu tiên và góp phần phát triển hệ tiêu hóa ban đầu của thai nhi.
Trong siêu âm thai sớm, túi noãn hoàng thường được nhìn thấy như một vòng tròn nhỏ, có bờ sáng rõ, nằm trong túi thai. Sự xuất hiện của túi noãn hoàng là một dấu hiệu quan trọng cho thấy thai đang phát triển ở giai đoạn rất sớm.
Trong y học bào thai, túi noãn hoàng thường được phát hiện khi thai khoảng 5 tuần tuổi. Khi thai phát triển lớn hơn và nhau thai bắt đầu hoạt động hiệu quả, túi noãn hoàng sẽ dần nhỏ lại và biến mất.
Vai trò của túi noãn hoàng đối với phôi thai
Túi noãn hoàng không phải là một cấu trúc tồn tại suốt thai kỳ. Nó chỉ hoạt động trong giai đoạn rất sớm, nhưng vai trò của nó lại rất quan trọng.
Hỗ trợ dinh dưỡng cho phôi thai sớm
Trước khi nhau thai hoàn thiện, phôi thai chưa thể nhận đầy đủ dinh dưỡng từ mẹ. Túi noãn hoàng giúp cung cấp các chất cần thiết để phôi tiếp tục phát triển trong giai đoạn này.
Tham gia tạo tế bào máu đầu tiên
Trong những tuần đầu của thai kỳ, túi noãn hoàng là nơi hình thành các tế bào máu đầu tiên của phôi. Đây là bước quan trọng trong quá trình hình thành hệ tuần hoàn.
Hỗ trợ phát triển hệ tiêu hóa sơ khai
Một phần của túi noãn hoàng sẽ tham gia vào quá trình hình thành hệ tiêu hóa ban đầu của thai nhi.
Như vậy, mặc dù nhỏ và chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, túi noãn hoàng lại là một cấu trúc thiết yếu cho sự phát triển ban đầu của thai.
Khi nào nhìn thấy túi noãn hoàng trên siêu âm
Trong siêu âm thai sớm, túi noãn hoàng thường được phát hiện ở các mốc sau:
- Khoảng 5 tuần tuổi thai: có thể thấy túi thai và túi noãn hoàng
- Khoảng 5,5 – 6 tuần: bắt đầu thấy phôi thai
- Khoảng 6 – 7 tuần: xuất hiện tim thai
Ở giai đoạn này, siêu âm đầu dò âm đạo thường được sử dụng vì giúp quan sát rõ các cấu trúc nhỏ của thai sớm.
Nếu siêu âm quá sớm, đôi khi bác sĩ chỉ nhìn thấy túi thai mà chưa thấy túi noãn hoàng hoặc phôi. Điều này không phải lúc nào cũng bất thường, vì tuổi thai có thể được tính chưa chính xác.
Kích thước túi noãn hoàng bình thường là bao nhiêu
Trong phần lớn thai kỳ bình thường, kích thước túi noãn hoàng thường nằm trong khoảng:
3 – 5 mm trong giai đoạn thai sớm.
Kích thước này được đo bằng siêu âm và giúp bác sĩ đánh giá bước đầu sự phát triển của thai.
Nếu túi noãn hoàng nằm trong khoảng này và phôi phát triển đúng mốc, tim thai xuất hiện đúng thời điểm, thì tiên lượng thai kỳ thường tốt.
Túi noãn hoàng to có ý nghĩa gì
Đôi khi kết quả siêu âm ghi nhận túi noãn hoàng lớn hơn bình thường.
Trong thực hành lâm sàng, túi noãn hoàng thường được coi là lớn khi:
- >5 mm ở giai đoạn 5–6 tuần
- ≥6–7 mm cần được theo dõi kỹ hơn
Điều quan trọng cần hiểu là túi noãn hoàng to không phải là kết luận cuối cùng về tình trạng thai.
Nó chỉ là một dấu hiệu cảnh báo để bác sĩ theo dõi sát hơn trong giai đoạn thai sớm.
Nguy cơ khi túi noãn hoàng to
Một số nghiên cứu cho thấy túi noãn hoàng lớn có thể liên quan đến nguy cơ:
- Thai ngừng phát triển sớm
- Sảy thai trong 3 tháng đầu
- Phôi phát triển không đúng tiến trình
Tuy nhiên, nguy cơ này không xảy ra trong tất cả các trường hợp.
Có những thai kỳ mà túi noãn hoàng đo hơi lớn ở giai đoạn rất sớm nhưng phôi vẫn phát triển bình thường và tim thai xuất hiện đúng mốc.
Vì vậy, trong y khoa không kết luận chỉ dựa vào một con số ở một lần siêu âm.
Điều quan trọng hơn là diễn tiến của thai trong các lần siêu âm tiếp theo.
Những nguyên nhân có thể khiến túi noãn hoàng to
Có nhiều yếu tố có thể liên quan đến tình trạng này.
Bất thường nhiễm sắc thể của phôi
Đây là nguyên nhân thường gặp nhất. Khi phôi có bất thường nhiễm sắc thể, quá trình phát triển của các cấu trúc thai sớm có thể bị rối loạn, trong đó túi noãn hoàng có thể phình to.
Những bất thường này thường xảy ra ngẫu nhiên ngay khi trứng và tinh trùng thụ tinh.
Phôi phát triển không thuận lợi
Nếu phôi phát triển chậm hoặc ngừng phát triển, túi noãn hoàng có thể lớn bất thường.
Một số bệnh lý của mẹ
Một số nghiên cứu cho thấy đái tháo đường trước thai kỳ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của túi noãn hoàng và môi trường thai sớm.
Sai khác tuổi thai hoặc đo đạc
Trong một số trường hợp, việc rụng trứng muộn hoặc tính tuổi thai chưa chính xác có thể làm kết quả đo có sai lệch.
Khi phát hiện túi noãn hoàng to cần làm gì
Điều quan trọng nhất là không vội kết luận chỉ dựa vào một lần siêu âm.
Bác sĩ thường sẽ đề nghị:
Siêu âm lại sau 7–14 ngày
Khoảng thời gian này giúp đánh giá:
- phôi có lớn lên không
- tim thai có xuất hiện đúng mốc không
- túi noãn hoàng có tiếp tục tăng kích thước hay không
Siêu âm quá sớm, ví dụ chỉ sau 1–2 ngày, thường không cung cấp thêm thông tin hữu ích.
Có thể xét nghiệm hCG
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kiểm tra nồng độ hCG trong máu để xem xu hướng tăng.
Tuy nhiên, xét nghiệm này chỉ mang tính hỗ trợ. Câu trả lời chính vẫn nằm ở siêu âm theo dõi phôi và tim thai.
Theo dõi dấu hiệu bất thường
Mẹ cần đi khám ngay nếu có:
- ra máu âm đạo nhiều
- đau bụng dưới tăng dần
- choáng hoặc chóng mặt
Tiên lượng thai kỳ khi túi noãn hoàng to
Mốc quan trọng nhất để đánh giá thai sớm thường là 7–8 tuần thai.
Ở giai đoạn này, đa số thai kỳ bình thường sẽ:
- thấy phôi rõ
- có tim thai
- phôi tăng trưởng theo đúng tuổi thai
Nếu phôi phát triển tốt và tim thai xuất hiện đều, tiên lượng thai kỳ sẽ cải thiện đáng kể dù túi noãn hoàng trước đó hơi lớn.
Ngược lại, nếu sau 1–2 tuần:
- không thấy phôi
- phôi không phát triển
- không có tim thai đúng mốc
thì bác sĩ mới bắt đầu nghĩ đến thai kỳ không tiến triển.
Kết luận
Túi noãn hoàng là một cấu trúc quan trọng trong giai đoạn đầu của thai kỳ. Nó hỗ trợ phôi thai về dinh dưỡng và tham gia vào các quá trình phát triển sớm của thai nhi.
Trong siêu âm thai sớm, kích thước túi noãn hoàng thường khoảng 3–5 mm. Nếu túi noãn hoàng lớn hơn 5 mm hoặc 6–7 mm, thai kỳ cần được theo dõi sát hơn vì nguy cơ thai ngừng phát triển có thể cao hơn.
Tuy nhiên, không nên kết luận chỉ dựa vào một lần siêu âm. Điều quan trọng nhất là theo dõi sự phát triển của phôi và tim thai trong các lần siêu âm tiếp theo.
Nếu bạn nhận được kết quả siêu âm có ghi túi noãn hoàng to, hãy bình tĩnh, tuân thủ lịch khám lại và trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được theo dõi đúng cách.
Tìm hiểu thêm tại
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ manh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé
