Mang thai đôi luôn cần theo dõi sát hơn thai đơn. Một trong những vấn đề quan trọng nhất là nguy cơ sinh non cao hơn rõ rệt. Nhiều mẹ khi thấy bụng căng, đau lâm râm hoặc có cơn gò sớm thường rất lo lắng, nhưng lại không biết khi nào là bình thường, khi nào cần đi khám ngay.
Hiểu đúng về chuyển dạ sinh non sẽ giúp mẹ bình tĩnh hơn, đồng thời biết cách xử trí đúng lúc để bảo vệ an toàn cho cả hai em bé.
Chuyển dạ sinh non là gì?
Chuyển dạ sinh non là khi quá trình chuyển dạ xảy ra trước 37 tuần thai. Tuy nhiên, không phải cứ có cơn gò là đã gọi là chuyển dạ sinh non.
Để chẩn đoán, cần có hai yếu tố. Thứ nhất là có cơn co tử cung đều đặn. Thứ hai là có thay đổi ở cổ tử cung như ngắn lại, mở ra hoặc mềm hơn. Nếu chỉ có cơn gò mà cổ tử cung chưa thay đổi, nhiều trường hợp vẫn chưa phải chuyển dạ thật sự.
Điều quan trọng là mẹ không thể tự phân biệt hoàn toàn ở nhà. Vì vậy, khi có dấu hiệu nghi ngờ, nên đi khám để được đánh giá chính xác.
Vì sao thai đôi dễ sinh non hơn?
Thai đôi làm tử cung phải giãn lớn hơn so với thai đơn. Áp lực lên cổ tử cung cũng tăng lên sớm hơn. Điều này khiến nguy cơ cổ tử cung ngắn lại và mở sớm cao hơn.
Ngoài ra, thai đôi còn liên quan đến một số yếu tố khác như đa ối, chênh lệch tăng trưởng giữa hai bé hoặc biến chứng nhau thai. Những yếu tố này đều có thể làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm.
Vì vậy, trong thai đôi, việc theo dõi chiều dài cổ tử cung và dấu hiệu sinh non luôn là một phần quan trọng của mỗi lần khám.
Dấu hiệu mẹ cần chú ý
Các dấu hiệu của chuyển dạ sinh non thường không rõ ràng. Nhiều biểu hiện có thể giống với cảm giác bình thường trong thai kỳ.
Một số dấu hiệu mẹ cần lưu ý gồm:
- Cơn gò tử cung xuất hiện đều đặn, đặc biệt từ 4–6 cơn trong một giờ
- Đau bụng dưới âm ỉ hoặc đau từng cơn
- Đau lưng dưới kéo dài
- Cảm giác nặng hoặc tức vùng chậu
- Ra huyết âm đạo hoặc ra dịch bất thường
- Ra nước âm đạo, nghi ngờ rỉ ối
Nếu gặp các dấu hiệu này, đặc biệt khi xuất hiện cùng lúc hoặc tăng dần, mẹ nên đi khám sớm thay vì chờ đợi.
Không phải cứ chuyển dạ sớm là sẽ sinh non
Đây là điều rất quan trọng. Nhiều mẹ khi nhập viện vì dọa sinh non thường rất hoảng sợ. Tuy nhiên, thực tế có nhiều trường hợp sau khi được theo dõi và điều trị, cơn gò giảm đi và thai kỳ tiếp tục được kéo dài.
Mục tiêu của bác sĩ là giữ thai trong bụng mẹ càng lâu càng tốt, miễn là vẫn đảm bảo an toàn cho mẹ và thai. Mỗi tuần thai giữ thêm được đều có ý nghĩa lớn với sự phát triển của em bé.
Ảnh hưởng đến em bé như thế nào?
Nếu em bé sinh ra quá sớm, các cơ quan trong cơ thể có thể chưa phát triển hoàn chỉnh. Điều này có thể dẫn đến một số vấn đề như khó thở, nhẹ cân hoặc cần hỗ trợ sau sinh.
Tuy nhiên, nguy cơ này giảm dần khi tuổi thai tăng lên. Những bé sinh gần 37 tuần thường có tiên lượng tốt hơn rất nhiều so với những bé sinh quá sớm.
Trong một số trường hợp có nguy cơ sinh non, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giúp trưởng thành phổi thai nhi. Điều này giúp giảm nguy cơ biến chứng hô hấp sau sinh.
Khám thai giúp phát hiện nguy cơ sinh non như thế nào?
Trong thai đôi, mỗi lần khám không chỉ để theo dõi sự phát triển của hai bé. Bác sĩ còn đánh giá nguy cơ sinh non qua nhiều yếu tố.
Một trong những yếu tố quan trọng là chiều dài cổ tử cung. Nếu cổ tử cung ngắn sớm, nguy cơ sinh non sẽ tăng lên. Ngoài ra, bác sĩ còn theo dõi cơn gò tử cung, tình trạng nước ối và sự phát triển của từng thai.
Ở những thai đôi nguy cơ cao, lịch khám có thể dày hơn, đôi khi mỗi hai tuần hoặc thậm chí mỗi tuần vào giai đoạn cuối thai kỳ.
Mẹ nên làm gì khi nghi ngờ có dấu hiệu sinh non?
Điều quan trọng nhất là không tự theo dõi tại nhà quá lâu khi có dấu hiệu bất thường.
Nếu mẹ thấy cơn gò xuất hiện đều, đau tăng dần, ra huyết, ra nước hoặc cảm giác bụng gò cứng liên tục, nên đi khám ngay. Không nên chờ đến lịch hẹn tiếp theo.
Trong nhiều trường hợp, việc đến viện sớm giúp bác sĩ có thêm thời gian để can thiệp, từ đó tăng khả năng giữ thai.
Có thể phòng ngừa sinh non trong thai đôi không?
Không có cách nào đảm bảo phòng ngừa hoàn toàn sinh non. Tuy nhiên, có thể giảm nguy cơ bằng cách theo dõi sát và xử trí sớm các dấu hiệu bất thường.
Mẹ nên đi khám đúng lịch, không bỏ qua các mốc quan trọng. Đồng thời, cần nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức và chú ý đến các dấu hiệu cơ thể.
Việc hiểu rõ thai kỳ của mình, biết khi nào cần đi khám sớm chính là cách phòng ngừa thực tế và hiệu quả nhất.
Kết luận
Chuyển dạ sinh non là một nguy cơ rất cần được chú ý trong thai đôi. Tuy vậy, không phải cứ có dấu hiệu sớm là sẽ sinh non thật sự. Điều quan trọng nhất là nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường. Sau đó, mẹ cần đi khám kịp thời và theo dõi thai kỳ đúng cách.
Trong thai đôi, khám thai không chỉ để xem hai bé có lớn hay không. Đó còn là quá trình phát hiện sớm nguy cơ sinh non. Bác sĩ cũng sẽ theo dõi cổ tử cung và đánh giá các dấu hiệu liên quan. Từ đó, kế hoạch xử trí phù hợp sẽ được đưa ra đúng thời điểm. Khi được theo dõi sát và xử trí kịp thời, nhiều thai kỳ vẫn có thể kéo dài an toàn đến gần đủ tháng.
Tìm hiểu thêm tại đây
