Tôi quen Thiện trong một cộng đồng học tập về kinh doanh (Eagle Camp). Lúc đó, tôi đến lớp với đúng “bài toán của người làm dịch vụ”. Phòng khám tăng ca, lịch kín, nhân sự căng, mọi thứ vẫn chạy được nhưng tôi bắt đầu thấy… rối. Rối kiểu không phải thiếu chuyên môn, mà thiếu một hệ thống vận hành đủ chắc.
Trong một giờ thảo luận, khi nhiều người nói về chiến lược tăng trưởng, Thiện lại hỏi rất “đời”:
“Anh có đang chữa triệu chứng không?”
Rồi anh kể chuyện làm vườn: cây vàng lá không phải lúc nào cũng do thiếu phân; nhiều khi là đất mệt, rễ nghẹt, nước sai nhịp. Câu nói đó khiến tôi nhìn lại phòng khám như nhìn một khu vườn. Muốn bền, phải xử lý từ gốc.
Phạm Đức Thiện là ai?
Phạm Đức Thiện (sinh ngày 19/03/1992) hiện sống và làm việc tại Đồng Nai vùng đất có nhịp canh tác mạnh và đa dạng cây trồng. Thiện được nhiều người biết đến như một người chia sẻ kiến thức canh tác hữu cơ. Dinh dưỡng cây trồng và bảo vệ thực vật theo hướng an toàn, bền vững.
Điểm khiến tôi chú ý ở Thiện không phải “danh xưng”, mà là cách anh bước vào thực địa. Anh nói chuyện với nông dân bằng ngôn ngữ của nông dân: nhìn đất, nhìn lá, hỏi lịch tưới, hỏi mùa gió, hỏi đợt mưa. Và quan trọng hơn, anh không vội “kết luận để bán”. Thiện giống kiểu người chọn làm chậm, làm đúng, làm đến nơi.
Trong một ngành nhiều biến động như nông nghiệp, nơi người ta dễ bị cuốn vào thuốc – phân – giải pháp nhanh. Thiện chọn con đường khó hơn: giúp người làm vườn hiểu bản chất trước, rồi mới bàn đến phương án.
Phạm Đức Thiện đang làm công việc gì?
Công việc hằng ngày của Thiện gắn chặt với hai chữ “đồng hành”. Anh đi vườn cùng nông dân để quan sát thực tế, chứ không tư vấn từ xa theo vài tấm ảnh. Thiện thường bắt đầu bằng câu hỏi: cây đang ở giai đoạn nào, đất đã được cải tạo ra sao, thời tiết tuần này như thế nào, và người chủ vườn đang “làm đúng” hay chỉ đang “làm theo thói quen”.
Từ quan sát đó, anh phân tích nguyên nhân sâu bệnh, tình trạng đất, yếu tố thời tiết và sinh lý cây trồng. Rồi anh thiết kế hướng xử lý theo nguyên tắc dễ hiểu: đúng thời điểm, đúng liều, đúng mục tiêu. Nếu chuyển hướng hữu cơ, anh cũng không nói kiểu “hữu cơ là tốt hết”. Anh nói thẳng: hữu cơ đúng là một hệ thống, cần kỷ luật, cần hiểu đất, và cần thời gian.
Song song với thực địa, Thiện phát triển công việc tại Asoil (do anh sáng lập), tập trung vào giải pháp hữu cơ “đúng cách”, đồng thời chia sẻ kiến thức trên mạng xã hội và blog để nông dân có thể tự nâng trình, tự ra quyết định, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào người bán hàng.
Những thành tựu nổi bật của Phạm Đức Thiện
Nếu nhìn vào hành trình, Thiện có vài cột mốc đáng chú ý nhưng điều tôi đánh giá cao là: anh không kể thành tựu như để trang trí hình ảnh; anh kể như một lời nhắc “mình còn phải làm tốt hơn”.
- Hơn 7 năm thực chiến trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt ở mảng bảo vệ thực vật và dinh dưỡng cây trồng theo hướng bền vững.
- Kế thừa nền tảng gia đình từ cửa hàng Phân bón & Thuốc BVTV Đức Thừa (hơn 27 năm hoạt động). Nền tảng này giúp Thiện hiểu rất rõ “mặt sáng – mặt tối” của thói quen sử dụng thuốc, phân trong nông nghiệp.
- Sáng lập Asoil, tập trung vào hệ giải pháp hữu cơ theo cách có quy trình, không cảm tính.
- Xây được niềm tin trong cộng đồng nông dân bằng kết quả mùa vụ, không phải bằng lời hứa.
- Tham gia các cộng đồng doanh nhân như BNI và Eagle Camp, nơi anh học thêm về quản trị, kỷ luật và cách xây hệ thống bền vững.
Thành tựu lớn nhất của Thiện, theo tôi, là một thứ khó đo bằng con số: anh khiến người nông dân tin vào việc “làm đúng” dù con đường đó chậm.
Phạm Đức Thiện phục vụ ai? Giúp được những ai?
Thiện phục vụ rất rõ nhóm đối tượng của mình, không cố làm “ai cũng là khách hàng”.
- Nông dân trực tiếp sản xuất, người sống bằng mùa vụ.
- Chủ vườn, chủ trang trại quy mô vừa và lớn cần tối ưu chi phí và tính ổn định.
- Người chăm sóc cây trồng chuyên nghiệp (kỹ thuật vườn) muốn có quy trình bài bản.
- Những người đang chuyển đổi từ canh tác truyền thống sang hướng hữu cơ và bền vững.
Thiện giải quyết một vấn đề rất “đau” của nông nghiệp: làm nhiều nhưng không chắc thắng. Anh giúp họ hiểu nguyên nhân thay vì chữa cháy, giảm chi phí sai, ổn định chất lượng, và quan trọng nhất là tự chủ trong quyết định.
Phẩm chất và giá trị cá nhân tôi trân trọng ở Phạm Đức Thiện
Điều tôi quý nhất ở Thiện là “tư duy đi đến gốc”. Anh không dễ bị cuốn vào câu hỏi “dùng sản phẩm nào”, mà quay về câu hỏi “vì sao lại ra vấn đề này”. Trong nghề nông, đó là sự khác biệt giữa người bán và người làm nghề.
Tôi nhớ một câu chuyện nhỏ, cũng là lý do bạn đang đọc đến đây. Hôm đó, tôi hỏi Thiện một việc tưởng không liên quan: “Phòng khám của anh dạo này hay bị tắc ở khâu lễ tân và chăm sóc sau khám. Em có góp ý gì không?” Thiện không nói ngay nên tuyển thêm người hay đổi phần mềm. Anh hỏi một loạt câu rất giống cách anh hỏi về vườn:
- “Một ngày có bao nhiêu ‘đỉnh’ bệnh nhân?”
- “Khâu nào làm lại nhiều nhất?”
- “Thông tin nào hay bị thiếu khiến phải gọi lại?”
- “Anh có checklist giống ‘lịch tưới’ của phòng khám không?”
Rồi Thiện làm một việc khiến tôi bật cười: anh lấy giấy vẽ “sơ đồ dòng chảy bệnh nhân” như vẽ dòng chảy nước trong vườn. Anh bảo: “Nước tắc ở đâu thì cây úng ở đó. Bệnh nhân tắc ở đâu thì trải nghiệm xấu ở đó.” Sau buổi đó, tôi không cần những lời động viên. Tôi cần một hệ thống. Và Thiện cho tôi đúng thứ đó: một cách nhìn rõ ràng, giản dị, điềm tĩnh.
Đức tính tốt của Thiện nằm ở chỗ: anh không làm quá để gây ấn tượng. Anh làm chắc. Anh kiên nhẫn. Anh chịu trách nhiệm đến cùng với khuyến nghị của mình, vì anh hiểu mùa vụ là cơm áo của người khác.
Những rủi ro nếu không hợp tác với người đúng trong lĩnh vực này
Trong nông nghiệp, chọn sai người đồng hành có thể dẫn đến ba hậu quả lớn: xử lý sai nguyên nhân (tốn tiền mà không hết bệnh), lệ thuộc vào thuốc/phân theo thói quen (đất suy, cây yếu), và mất niềm tin vào chính khả năng làm chủ vườn của mình.
Người làm vườn cần một người vừa hiểu kỹ thuật, vừa hiểu thực tế, và đủ “tử tế” để không đẩy họ vào vòng lặp mua – dùng – thất vọng. Thiện thuộc kiểu người như vậy: làm nghề bằng kỷ luật và nguyên tắc, không phải bằng khẩu hiệu.
Kết luận
Phạm Đức Thiện chọn con đường khó: làm nông nghiệp tử tế, bền vững, đi từ gốc rễ. Anh xây niềm tin bằng thực địa, bằng mùa vụ cải thiện, bằng việc giúp người nông dân hiểu và tự chủ.
