Tiền sản giật nguy cơ cao là một trong những biến chứng thai kỳ khiến nhiều mẹ bầu lo lắng nhất. Bệnh có thể tiến triển âm thầm nhưng lại gây hậu quả nghiêm trọng cho cả mẹ và thai nhi nếu phát hiện muộn. Điều đáng nói là không phải lúc nào tiền sản giật cũng biểu hiện rầm rộ ngay từ đầu.
Tiền sản giật nguy cơ cao là gì?
Tiền sản giật nguy cơ cao là tình trạng tăng huyết áp xuất hiện sau 20 tuần thai, kèm theo protein niệu hoặc các dấu hiệu tổn thương cơ quan như gan, thận, não, phổi hoặc rối loạn đông máu.
Một điểm quan trọng mẹ bầu cần hiểu đúng: tiền sản giật vẫn có thể được chẩn đoán ngay cả khi không có protein niệu, nếu đã xuất hiện các biểu hiện tổn thương cơ quan rõ ràng.
Vì sao tiền sản giật nguy cơ lại nguy hiểm?
Bản chất của tiền sản giật liên quan chặt chẽ đến bánh nhau. Khi quá trình hình thành mạch máu nuôi nhau không hoàn chỉnh, bánh nhau bị giảm tưới máu. Điều này kích hoạt phản ứng co mạch và rối loạn nội mô toàn thân ở người mẹ.
Hệ quả là:
- Huyết áp tăng
- Dòng máu đến các cơ quan của mẹ bị ảnh hưởng
- Thai nhi có nguy cơ thiếu oxy và dinh dưỡng
Nếu bệnh tiến triển nặng, tiền sản giật nguy cơ cao có thể dẫn đến sản giật, đột quỵ, phù phổi, suy thận, bong nhau non hoặc sinh non bắt buộc.
Dấu hiệu tiền sản giật nguy nặng mẹ bầu không được bỏ qua
Mẹ bầu cần đi khám ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu sau:
- Đau đầu kéo dài, không đáp ứng với thuốc giảm đau thông thường
- Nhìn mờ, chói sáng, có đốm đen trước mắt
- Đau vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải
- Khó thở, tức ngực, cảm giác hụt hơi
- Phù tăng nhanh, tăng cân nhanh bất thường
- Huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên
Đặc biệt nguy hiểm khi huyết áp ≥160/110 mmHg, dù chỉ đo được một lần.
Những ai thuộc nhóm tiền sản giật nguy cơ cao?
Một số mẹ bầu có nguy cơ cao hơn, cần được theo dõi sát ngay từ sớm:
- Từng bị tiền sản giật ở lần mang thai trước
- Mang đa thai
- Tăng huyết áp mạn tính
- Đái tháo đường trước thai kỳ
- Bệnh thận mạn
- Một số bệnh tự miễn ảnh hưởng mạch máu
- Béo phì hoặc mang thai lần đầu
Việc nhận diện sớm nhóm nguy cơ cao giúp phòng ngừa và theo dõi hiệu quả hơn.
Mẹ bầu cần làm gì khi nghi ngờ tiền sản giật nguy cơ cao?
1. Đo huyết áp đúng cách tại nhà
Nghỉ 5 phút trước khi đo, ngồi đúng tư thế, đo 2 lần và ghi lại kết quả.
2. Đi khám sớm, không chờ đợi
Tiền sản giật có thể chuyển nặng trong vài ngày, thậm chí vài giờ.
3. Làm xét nghiệm đánh giá tổn thương cơ quan
Bao gồm công thức máu, tiểu cầu, chức năng thận, men gan và protein niệu.
4. Theo dõi thai nhi có mục tiêu
Siêu âm đánh giá tăng trưởng thai, nước ối và khi cần khảo sát dòng máu bánh nhau.
Tiền sản giật nguy cơ cao có hết sau sinh không?
Tiền sản giật thường cải thiện dần sau sinh, nhưng không phải lúc nào cũng kết thúc ngay. Một số trường hợp xuất hiện hoặc nặng lên sau sinh vài ngày.
Ngoài ra, phụ nữ từng bị tiền sản giật có nguy cơ cao hơn mắc tăng huyết áp và bệnh tim mạch trong tương lai, do đó cần theo dõi sức khỏe lâu dài.
Kết luận
Tiền sản giật nặng không phải là án xấu nếu được phát hiện sớm và theo dõi đúng cách. Điều quan trọng nhất là mẹ bầu hiểu đúng dấu hiệu cảnh báo, không chủ quan và không tự trấn an khi cơ thể đã phát tín hiệu bất thường.
Bài viết này được chia sẻ dựa trên trải nghiệm và hơn 20 năm trực tiếp can thiệp bào thai của Ths. Bs Nguyễn Ngọc Tú, với mong muốn giúp các gia đình chủ động bảo vệ sức khỏe của mẹ và hành trình chào đời an toàn cho em bé.
Tìm hiểu thêm tại đây
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ manh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé
