Thiểu ối do vỡ ối non là tình huống khiến nhiều mẹ bầu lo lắng. Nhiều trường hợp bắt đầu rất nhẹ. Chỉ là cảm giác ẩm ướt vùng kín. Không đau. Không sốt. Không có dấu hiệu rõ ràng. Nhưng thực tế, đó có thể là nước ối đang rỉ ra ngoài. Khi màng ối đã rách, môi trường bảo vệ thai không còn nguyên vẹn. Nguy cơ nhiễm trùng tăng dần theo thời gian. Đồng thời nguy cơ sinh non cũng tăng lên. Điều quan trọng không phải là lượng nước ra nhiều hay ít. Mà là nhận biết đúng bản chất của tình huống. Khi được phát hiện sớm và theo dõi đúng, nhiều thai kỳ vẫn có kết cục tốt. Ngược lại, nếu bỏ qua giai đoạn đầu, diễn tiến có thể trở nên phức tạp và khó kiểm soát.
Vỡ ối non là gì và vì sao gây thiểu ối
Vỡ ối non là tình trạng màng ối bị rách trước khi chuyển dạ. Khi đó, nước ối không còn được giữ kín trong buồng tử cung. Nước bắt đầu thoát ra ngoài qua âm đạo. Tùy mức độ rách, lượng nước có thể ra nhiều hoặc rất ít. Nếu xảy ra trước 37 tuần, tình trạng này được gọi là vỡ ối non tiền sản. Đây là một nguyên nhân thường gặp của thiểu ối. Khi nước ối bị mất liên tục, cơ thể thai không thể bù lại đủ nhanh. Thai vẫn tạo nước tiểu. Nhưng tốc độ tạo không đủ để giữ cân bằng. Kết quả là lượng ối giảm dần theo thời gian. Trong những trường hợp nặng, có thể dẫn đến cạn ối. Khi đó, môi trường sống của thai bị thay đổi rõ rệt. Thai dễ bị chèn ép. Dây rốn có thể bị ảnh hưởng. Và nguy cơ suy thai tăng lên.
Dấu hiệu nhận biết rỉ ối thường rất kín đáo
Không phải lúc nào vỡ ối cũng ồ ạt. Nhiều trường hợp chỉ là rỉ ối. Mẹ cảm thấy quần lót ẩm liên tục. Dịch ra trong. Không đặc. Không mùi rõ ràng. Có thể tăng lên khi thay đổi tư thế. Ví dụ khi đứng dậy hoặc đi lại. Một số mẹ nghĩ đó là khí hư. Hoặc nghĩ là són tiểu nhẹ. Đây là lý do khiến nhiều trường hợp bị bỏ qua. Điều quan trọng là để ý tính chất dịch. Nước ối thường loãng như nước. Không dính. Không kéo sợi. Và ra liên tục. Nếu thay quần vẫn ẩm lại nhanh, cần nghĩ đến rỉ ối. Nếu dịch có màu xanh, vàng hoặc mùi hôi, cần đi khám ngay. Đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng hoặc bất thường.
Phân biệt rỉ ối với khí hư và nước tiểu
Khí hư thường đặc hơn. Có thể trắng hoặc vàng nhạt. Không ra liên tục. Và thường không tăng khi thay đổi tư thế. Nước tiểu có mùi đặc trưng. Thường xảy ra khi ho hoặc cười. Và không chảy kéo dài. Rỉ ối khác ở chỗ dịch loãng. Khó kiểm soát. Có thể ra cả ngày. Nhiều mẹ chỉ phát hiện khi thấy luôn ẩm ướt. Việc phân biệt không phải lúc nào cũng dễ. Ngay cả với người có kinh nghiệm. Vì vậy, nguyên tắc là nếu nghi ngờ, nên đi kiểm tra. Không nên tự kết luận tại nhà. Một lần kiểm tra đúng có thể giúp tránh nhiều rủi ro.
Thiểu ối do vỡ ối non nguy hiểm ở điểm nào
Nguy cơ lớn nhất là nhiễm trùng ối. Khi màng ối bị rách, vi khuẩn từ âm đạo có thể đi lên buồng ối. Đây là con đường nhiễm trùng trực tiếp. Nếu nhiễm trùng xảy ra, thai có thể bị ảnh hưởng nặng. Mẹ cũng có nguy cơ sốt và biến chứng. Nguy cơ thứ hai là sinh non. Khi nước ối giảm, tử cung dễ bị kích thích. Cơn co có thể xuất hiện sớm. Dẫn đến chuyển dạ trước thời điểm an toàn. Ngoài ra, nước ối ít làm giảm lớp đệm bảo vệ thai. Thai dễ bị chèn ép. Đặc biệt là dây rốn. Điều này có thể ảnh hưởng đến cung cấp oxy cho thai. Trong những trường hợp nặng, có thể dẫn đến suy thai cấp.
Khi nào cần đi khám ngay lập tức
Nếu thấy ra nước âm đạo bất thường, cần đi khám sớm. Không cần chờ đủ nhiều. Nếu kèm theo sốt, đau bụng hoặc mùi hôi, cần nhập viện ngay. Nếu thai máy giảm, cần kiểm tra khẩn cấp. Không nên theo dõi tại nhà quá lâu. Một số mẹ chờ vài ngày để xem có hết không. Điều này có thể làm chậm xử trí. Và tăng nguy cơ. Nguyên tắc là nghi ngờ phải kiểm tra. Đặc biệt ở những tuần thai lớn. Khi nguy cơ biến chứng cao hơn.
Bác sĩ sẽ đánh giá như thế nào
Khám âm đạo giúp phát hiện dịch ối. Siêu âm giúp đo lượng nước ối. Nếu AFI giảm, cần tìm nguyên nhân. Tim thai sẽ được theo dõi. Để đánh giá tình trạng thai. Một số xét nghiệm chuyên biệt có thể được sử dụng. Nhằm xác định dịch có phải là nước ối hay không. Ngoài ra, các dấu hiệu nhiễm trùng sẽ được kiểm tra. Bao gồm nhiệt độ, xét nghiệm máu và các chỉ số viêm. Tất cả nhằm đưa ra đánh giá toàn diện. Không chỉ dựa vào một dấu hiệu đơn lẻ.
Nguyên tắc xử trí thiểu ối do vỡ ối non
Xử trí phụ thuộc vào tuổi thai. Và tình trạng của mẹ và thai. Nếu thai đã đủ tháng, thường sẽ được chỉ định sinh. Vì giữ thai lâu làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Nếu thai chưa đủ tháng, có thể theo dõi bảo tồn. Mẹ sẽ được dùng kháng sinh. Nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng. Corticoid có thể được dùng. Để giúp phổi thai trưởng thành. Trong quá trình theo dõi, tim thai và dấu hiệu nhiễm trùng sẽ được kiểm tra liên tục. Nếu có dấu hiệu bất thường, kế hoạch sẽ thay đổi ngay.
Có thể giữ thai được bao lâu
Không có câu trả lời cố định. Một số trường hợp giữ được vài ngày. Có trường hợp kéo dài được vài tuần. Tất cả phụ thuộc vào mức độ rỉ ối. Tình trạng nhiễm trùng. Và đáp ứng điều trị. Mục tiêu là kéo dài thai kỳ trong giới hạn an toàn. Không cố giữ thai khi nguy cơ đã vượt lợi ích. Đây là quyết định cần cá thể hóa. Dựa trên đánh giá liên tục.
Vai trò của theo dõi sát trong bệnh viện
Theo dõi tại bệnh viện giúp phát hiện sớm biến chứng. Tim thai được kiểm tra định kỳ. Nhiệt độ mẹ được theo dõi. Các xét nghiệm được lặp lại khi cần. Điều này giúp phát hiện nhiễm trùng sớm. Và xử trí kịp thời. Nghỉ ngơi cũng giúp giảm áp lực lên màng ối. Nhưng không thể làm liền lại chỗ rách. Vì vậy, theo dõi y khoa vẫn là yếu tố quyết định.
Những điều không nên làm
Không tự ý dùng thuốc. Không dùng kháng sinh khi chưa có chỉ định. Không trì hoãn đi khám. Không tin vào mẹo dân gian. Không nghĩ rằng rỉ ít thì không nguy hiểm. Những sai lầm này có thể làm tăng nguy cơ. Và làm chậm thời điểm can thiệp.
Gia đình cần chuẩn bị gì
Chuẩn bị tâm lý là quan trọng. Có thể phải sinh sớm. Trao đổi kỹ với bác sĩ về kế hoạch điều trị. Hiểu rõ các bước theo dõi. Chuẩn bị cho khả năng chăm sóc trẻ sinh non. Sự phối hợp tốt giúp quá trình điều trị hiệu quả hơn. Đồng thời giảm áp lực tâm lý cho mẹ.
Câu hỏi thường gặp
Rỉ ối có phải lúc nào cũng ra nhiều không?
Không. Nhiều trường hợp chỉ rỉ ít, nhưng vẫn nguy hiểm nếu kéo dài.
Vỡ ối non có đau không?
Thường không đau. Vì vậy rất dễ bị bỏ qua.
Thiểu ối do vỡ ối có hồi phục không?
Hiếm khi hồi phục hoàn toàn. Chủ yếu là theo dõi và xử trí.
Rỉ ối vài ngày chưa đi khám có sao không?
Có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và sinh non.
Vỡ ối non có phải mổ lấy thai không?
Không phải lúc nào cũng cần mổ. Tùy tình trạng mẹ và thai.
Kết luận
Thiểu ối do vỡ ối non là tình huống cần được xử trí nghiêm túc. Dấu hiệu ban đầu có thể rất nhẹ. Nhưng nguy cơ phía sau không nhỏ. Nhận biết sớm giúp can thiệp đúng thời điểm. Theo dõi sát giúp giảm biến chứng. Điều quan trọng nhất là không chủ quan. Đồng thời không trì hoãn thăm khám. Khi được quản lý đúng, nhiều trường hợp vẫn có kết cục tốt.
Tìm hiểu thêm tại đây
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ mạnh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé
