Beta hCG giảm trong thai kỳ là kết quả làm mẹ bầu lo lắng, nhất là ở những tuần đầu. Tuy nhiên, không phải cứ giảm là nguy hiểm. Bác sĩ cần đọc kết quả này cùng với tuổi thai, triệu chứng và siêu âm. Có trường hợp là dấu hiệu bất thường. Nhưng cũng có trường hợp chỉ là thay đổi sinh lý bình thường sau giai đoạn hormone đạt đỉnh.
Beta hCG giảm trong thai kỳ là gì và khi nào là bình thường
Beta hCG là hormone do thai tạo ra trong giai đoạn đầu thai kỳ. Ở thai bình thường, chỉ số này thường tăng nhanh trong những tuần đầu. Sau đó, hCG thường đạt mức cao nhất vào khoảng tuần 9 đến 10 rồi giảm dần. Vì vậy, nếu thai đã qua giai đoạn này thì beta hCG giảm chưa chắc là dấu hiệu xấu.
Nhiều mẹ bầu hay lo vì chỉ nhìn vào một kết quả beta hCG. Nhưng thực tế, một con số đơn lẻ chưa đủ để biết thai có đang phát triển tốt hay không. Bác sĩ cần xem thêm tuổi thai, khoảng cách giữa các lần xét nghiệm và các bất thường trên siêu âm. Vì vậy, beta hCG luôn phải được đọc cùng siêu âm và diễn tiến thực tế của thai kỳ.
Một thai phụ 7 tuần đến phòng khám Dr Tú y học bào thai vì beta hCG giảm trong thai kỳ
Chị H. mang thai lần hai, khoảng 7 tuần theo ngày kinh cuối. Sau khi thấy ra ít máu nâu, chị đi xét nghiệm lại beta hCG thì kết quả lần sau thấp hơn. Chị mang theo các phiếu xét nghiệm, siêu âm cũ và sổ khám thai để bác sĩ đọc lại toàn bộ hồ sơ.
Điều chị lo nhất là chưa biết thai còn nằm trong tử cung không, còn phát triển không và cần can thiệp ngay không. Đây là nỗi lo rất thường gặp ở giai đoạn thai sớm. Thứ làm mẹ bầu hoang mang không chỉ là beta hCG giảm, mà là chưa biết nguyên nhân vì sao giảm.
Trong tình huống này, không nên vội kết luận. Bác sĩ cần xem lại tuổi thai, thời điểm lấy máu, tình trạng ra máu, đau bụng và kết quả siêu âm. Nếu thai còn quá sớm, có thể cần theo dõi thêm. Nếu beta hCG giảm sớm kèm ra máu hoặc đau bụng, cần nghĩ đến thai ngừng phát triển hoặc thai ngoài tử cung.
Vì sao beta hCG giảm trong thai kỳ không phải lúc nào cũng xấu
Có thể chia beta hCG giảm trong thai kỳ thành 3 tình huống.
Thứ nhất là giảm sinh lý. Sau khi beta hCG đạt mức cao nhất ở cuối giai đoạn đầu thai kỳ, chỉ số này có thể giảm dần. Nếu siêu âm thấy thai trong tử cung, có tim thai và mẹ không có dấu hiệu bất thường, đây có thể chỉ là thay đổi bình thường.
Thứ hai là tính sai tuổi thai. Người có kinh không đều, rụng trứng muộn hoặc nhớ sai ngày kinh có thể bị tính thai lớn hơn thực tế. Khi đó, beta hCG có vẻ thấp hoặc giảm, nhưng thật ra thai còn nhỏ hơn dự đoán. Trường hợp này thường cần siêu âm lại sau vài ngày đến một tuần.
Thứ ba là bất thường thật sự. Nếu beta hCG giảm sớm, nhất là trước thời điểm hormone thường đạt đỉnh. Bác sĩ phải nghĩ đến khả năng thai không phát triển bình thường. Tuy vậy, vẫn cần kết hợp siêu âm và theo dõi thêm để phân biệt sảy thai sớm, thai sinh hóa và thai ngoài tử cung.
Beta hCG giảm có thể gặp trong thai ngừng phát triển và thai ngoài tử cung
Thai ngừng phát triển là khi phôi hoặc túi thai không còn phát triển bình thường. Lúc này, beta hCG có thể tăng chậm, đứng yên hoặc giảm. Mẹ bầu có thể ra máu, đau bụng nhẹ hoặc không có triệu chứng rõ. Chẩn đoán cần dựa vào siêu âm và theo dõi lại khi cần.
Thai ngoài tử cung nguy hiểm hơn vì có thể gây chảy máu trong ổ bụng. Beta hCG trong trường hợp này có thể tăng chậm, đứng yên hoặc giảm. Nên giảm beta hCG vẫn chưa loại trừ được thai ngoài tử cung. Nếu đau bụng một bên, ra máu hoặc siêu âm chưa thấy thai trong tử cung, cần theo dõi sát.
Điều quan trọng là không nhìn mỗi con số beta hCG. Cần tìm đúng nguyên nhân gây thay đổi chỉ số này để xử trí đúng.
Sau khi thấy beta hCG giảm trong thai kỳ, mẹ bầu cần làm gì trong 24 giờ đầu
Khi thấy beta hCG giảm, mẹ bầu nên lấy tất cả phiếu xét nghiệm đã có và đặt cạnh nhau để so sánh. Cần nhìn cả ngày, giờ lấy máu và khoảng cách giữa các lần xét nghiệm, không chỉ nhìn một con số. Nên chụp ảnh lưu lại toàn bộ hồ sơ gồm phiếu beta hCG, phiếu siêu âm, đơn thuốc đang dùng, nhóm máu và ngày kinh cuối. Đồng thời, hãy ghi ngắn gọn các dấu hiệu đang có như ra máu hay không, đau bụng ở đâu, mức độ thế nào, có choáng, mệt, đau vai hay ngất không. Đây là những thông tin bác sĩ cần để đánh giá đúng tình trạng thai.
Sau đó, đi khám lại sớm kết hợp xét nghiệm beta hCG nối tiếp và siêu âm thai sớm. Tuy nhiên, nếu có đau bụng tăng, lệch một bên rõ, ra máu nhiều, choáng hoặc vã mồ hôi thì không nên chờ lịch hẹn, mà phải đi cấp cứu ngay.
Những điều cần tránh
Không tự kết luận sảy thai chỉ vì một lần beta hCG giảm. Làm vậy dễ dẫn đến hoảng loạn hoặc xử trí sai.
Không trì hoãn siêu âm khi đang đau bụng hoặc ra máu. Lý do là thai ngoài tử cung không thể loại trừ chỉ bằng cách nhìn beta hCG.
Không đổi nơi xét nghiệm liên tục mà không giữ phiếu cũ. Điều này làm bác sĩ khó theo dõi xu hướng thật của kết quả.
Không tự ý dùng thuốc cầm máu, thuốc nội tiết hay thuốc theo mách bảo. Thuốc có thể che lấp triệu chứng hoặc làm rối quá trình đánh giá.
Kết luận
Beta hCG giảm trong thai kỳ không phải là một chẩn đoán. Đó là một dấu hiệu cần được đọc cùng tuổi thai, triệu chứng và siêu âm. Nếu giảm sau giai đoạn đạt đỉnh, đó có thể là sinh lý. Nếu giảm sớm bất thường, nhất là kèm ra máu hoặc đau bụng thì cần đi khám ngay.
Theo dõi diễn tiến và kết hợp siêu âm là cách tiếp cận an toàn và chính xác. Với kinh nghiệm hơn 20 năm trong y học bào thai, Ths. Bs Nguyễn Ngọc Tú luôn ưu tiên đánh giá toàn diện để giúp thai phụ hiểu rõ tình trạng và có hướng theo dõi phù hợp.
Tìm hiểu thêm tại đây
