Trĩ khi mang thai là tình trạng rất nhiều mẹ bầu gặp phải, nhất là ở những tháng cuối. Cảm giác đau, ngứa, cộm hoặc chảy máu khi đi vệ sinh có thể khiến mẹ rất khó chịu, nhưng lại ngại nói ra. Tin tốt là đây là vấn đề thường gặp trong thai kỳ và đa số có thể cải thiện nếu chăm sóc đúng cách.
Trĩ khi mang thai là gì?
Trĩ là tình trạng các tĩnh mạch ở vùng hậu môn và trực tràng bị giãn ra. Có thể hiểu đơn giản đây là dạng giãn tĩnh mạch ở vùng này.
Trĩ có thể nằm bên trong hoặc lộ ra bên ngoài. Một số trường hợp gây ngứa và chảy máu, số khác lại đau và cộm rõ hơn.
Vì sao mẹ bầu dễ bị trĩ hơn?
Táo bón và rặn nhiều: Táo bón rất hay gặp trong thai kỳ. Khi mẹ phải rặn nhiều lúc đi ngoài, áp lực ở vùng hậu môn tăng lên và các búi trĩ dễ hình thành hơn.
Nội tiết làm tĩnh mạch dễ giãn: Hormone thai kỳ, đặc biệt là progesterone, làm thành mạch mềm và giãn hơn. Điều này khiến các tĩnh mạch vùng hậu môn dễ sưng hơn.
Lượng máu trong cơ thể tăng lên: Khi mang thai, lượng máu tăng rõ để nuôi em bé. Vì vậy, tĩnh mạch cũng phải chịu áp lực nhiều hơn.
Thai và tử cung đè lên vùng chậu: Thai càng lớn, tử cung càng chèn ép lên các mạch máu vùng chậu và trực tràng. Máu lưu thông chậm hơn khiến búi trĩ dễ xuất hiện, đặc biệt ở 3 tháng cuối.
Dấu hiệu nhận biết trĩ khi mang thai
Mẹ có thể gặp một hoặc nhiều biểu hiện sau:
- Đau hoặc rát vùng hậu môn
- Ngứa vùng hậu môn
- Cảm giác cộm hoặc có khối nhỏ lòi ra
- Chảy máu khi đi ngoài hoặc khi lau giấy
- Cảm giác nặng tức vùng trực tràng
Một số mẹ chỉ hơi khó chịu, nhưng cũng có người đau rõ hơn khi ngồi hoặc đi vệ sinh.
Trĩ có nguy hiểm cho em bé không?
Thông thường, trĩ không gây hại trực tiếp cho thai nhi. Vấn đề lớn nhất là khiến mẹ đau, khó chịu và ngại đi ngoài, từ đó làm táo bón nặng hơn.
Điều quan trọng là mẹ nên xử trí sớm để giảm triệu chứng và tránh vòng luẩn quẩn táo bón rồi trĩ nặng thêm.
Cách giảm khó chịu do trĩ khi mang thai
Chườm lạnh: Có thể giúp giảm sưng và giảm đau tạm thời. Đây là cách đơn giản mà nhiều mẹ thấy dễ chịu hơn ngay sau đó.
Ngâm nước ấm: Ngâm vùng hậu môn trong nước ấm vài phút có thể giúp thư giãn và giảm đau. Sau đó nên lau khô nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh.
Dùng miếng lau có cây phỉ: Một số loại miếng lau dịu nhẹ có thể giúp làm mát và giảm khó chịu sau khi đi vệ sinh.
Dùng thuốc bôi phù hợp: Một số kem hoặc thuốc bôi không kê đơn có thể giúp giảm ngứa, sưng hoặc đau. Tuy nhiên, mẹ vẫn nên hỏi bác sĩ trước khi dùng trong thai kỳ.
Cách phòng ngừa trĩ khi mang thai
Ngừa táo bón: Đây là bước quan trọng nhất. Mẹ nên uống đủ nước, ăn nhiều chất xơ và đi ngoài đều đặn để phân mềm hơn.
Không rặn quá lâu: Nếu đi ngoài khó, mẹ không nên ngồi rặn quá lâu vì điều này làm áp lực lên búi trĩ nặng hơn.
Tăng cân trong mức phù hợp: Tăng cân quá nhanh hoặc quá nhiều có thể làm áp lực lên vùng chậu lớn hơn. Mẹ nên theo dõi cân nặng theo hướng dẫn của bác sĩ.
Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ và vận động vừa sức có thể giúp ruột hoạt động tốt hơn, từ đó giảm nguy cơ táo bón.
Khi nào cần đi khám?
Mẹ nên đi khám nếu:
- Đau nhiều
- Chảy máu nhiều hoặc lặp lại
- Có khối lòi ra rõ và rất khó chịu
- Đã tự chăm sóc nhưng không đỡ
- Táo bón kéo dài làm triệu chứng nặng hơn
Đi khám sẽ giúp xác định đúng là trĩ hay vấn đề khác ở vùng hậu môn trực tràng.
Trĩ sau sinh có đỡ không?
Ở nhiều mẹ, triệu chứng sẽ giảm dần sau sinh, nhất là khi áp lực từ tử cung không còn và nội tiết bắt đầu thay đổi trở lại. Tuy vậy, quá trình cải thiện có thể mất vài tuần.
Nếu mẹ vẫn táo bón kéo dài sau sinh, búi trĩ có thể tiếp tục gây khó chịu lâu hơn.
Kết luận
Trĩ khi mang thai là tình trạng rất thường gặp, đặc biệt ở 3 tháng cuối. Nguyên nhân chính là táo bón, nội tiết làm giãn mạch, lượng máu tăng và thai lớn chèn ép vùng chậu. Dù không nguy hiểm cho em bé, trĩ có thể làm mẹ rất khó chịu nếu không chăm sóc đúng.
Điều quan trọng nhất là ngừa táo bón, giảm rặn khi đi ngoài và xử trí sớm khi có đau, ngứa hay chảy máu. Nếu triệu chứng nặng hoặc kéo dài, mẹ nên đi khám để được hướng dẫn phù hợp.
Tìm hiểu thêm tại đây
