Nhiều mẹ bầu khi đi siêu âm thai sớm thường nhìn thấy trong kết quả có ghi một cấu trúc gọi là túi noãn hoàng. Sau đó, một câu hỏi rất phổ biến xuất hiện: túi noãn hoàng bao lâu thì mất?
Đây là một câu hỏi rất quan trọng vì túi noãn hoàng là một trong những dấu hiệu đầu tiên cho thấy thai đang phát triển trong buồng tử cung. Tuy nhiên nó chỉ tồn tại trong một giai đoạn rất ngắn của thai kỳ. Hiểu đúng thời điểm túi noãn hoàng biến mất sẽ giúp mẹ bầu biết thai đang phát triển đúng hay không, và khi nào cần theo dõi thêm.
Túi noãn hoàng là gì trong thai kỳ?
Túi noãn hoàng là một cấu trúc nhỏ nằm trong túi thai, xuất hiện rất sớm trong giai đoạn đầu của thai kỳ.
Trong khoảng tuần thứ 5 của thai kỳ, khi phôi thai mới bắt đầu hình thành, nhau thai chưa hoàn chỉnh để nuôi dưỡng em bé. Lúc này túi noãn hoàng đóng vai trò như một hệ thống hỗ trợ tạm thời. Nó giúp cung cấp dinh dưỡng, tham gia hình thành mạch máu ban đầu và hỗ trợ sự phát triển sớm của phôi thai.
Trên siêu âm, túi noãn hoàng thường có hình tròn nhỏ, nằm trong túi thai, có bờ rõ. Đây là một trong những dấu hiệu quan trọng để bác sĩ xác định thai sớm trong buồng tử cung. Theo các tài liệu y học bào thai, túi noãn hoàng là cấu trúc sinh lý bình thường của thai kỳ giai đoạn đầu và thường đo được khoảng 3–5 mm trong giai đoạn sớm.
Túi noãn hoàng bao lâu thì mất?
Đây là câu hỏi mà nhiều mẹ bầu tìm kiếm khi đọc kết quả siêu âm.
Trong một thai kỳ bình thường, túi noãn hoàng xuất hiện khoảng tuần thứ 5 và bắt đầu nhỏ dần khi thai phát triển lớn hơn. Thông thường:
- Túi noãn hoàng thấy rõ từ khoảng 5–6 tuần
- Bắt đầu thoái triển khi thai khoảng 9–10 tuần
- Đến khoảng 11–12 tuần thường không còn nhìn thấy trên siêu âm
Lý do là vì đến giai đoạn này nhau thai đã phát triển đầy đủ và đảm nhận hoàn toàn vai trò nuôi dưỡng thai nhi. Khi đó túi noãn hoàng không còn cần thiết nên sẽ dần biến mất.
Vì vậy nếu siêu âm ở tuần 6–7 thấy túi noãn hoàng là hoàn toàn bình thường. Ngược lại, nếu siêu âm sau 11–12 tuần mà vẫn thấy túi noãn hoàng rõ bất thường thì bác sĩ sẽ cần đánh giá kỹ hơn.
Tại sao túi noãn hoàng chỉ tồn tại trong thời gian ngắn?
Thai kỳ giai đoạn đầu giống như một công trình đang xây dựng phần móng.
Trong vài tuần đầu tiên sau khi thụ tinh, phôi thai chưa có hệ thống nuôi dưỡng hoàn chỉnh. Túi noãn hoàng lúc này đóng vai trò hỗ trợ tạm thời.
Các chức năng chính của túi noãn hoàng bao gồm:
- Cung cấp dinh dưỡng ban đầu cho phôi
- Tham gia hình thành hệ tuần hoàn nguyên thủy
- Góp phần hình thành các tế bào máu đầu tiên
- Tham gia phát triển hệ tiêu hóa sơ khai
Khi nhau thai phát triển đầy đủ và bắt đầu trao đổi dinh dưỡng hiệu quả hơn, vai trò của túi noãn hoàng không còn cần thiết nữa. Do đó túi noãn hoàng sẽ dần thoái triển và biến mất.
Khi nào túi noãn hoàng được coi là bình thường?
Trong siêu âm thai sớm, bác sĩ thường đánh giá túi noãn hoàng dựa trên hai yếu tố chính:
Kích thước
Trong thai kỳ bình thường:
- Kích thước thường khoảng 3–5 mm
- Nếu >5 mm ở 5–6 tuần rưỡi thường được coi là hơi lớn và cần theo dõi
Hình dạng
Túi noãn hoàng bình thường thường có:
- Hình tròn đều
- Bờ rõ
- Thành mỏng
Nếu túi noãn hoàng có bờ méo, nhăn hoặc kích thước lớn bất thường, bác sĩ sẽ cần theo dõi thêm diễn tiến của phôi thai.
Tuy nhiên điều quan trọng cần nhớ là một chỉ số bất thường ở một lần siêu âm sớm chưa phải kết luận cuối cùng.
Túi noãn hoàng to có nguy hiểm không?
Một trong những lý do khiến nhiều mẹ bầu tìm kiếm câu hỏi túi noãn hoàng bao lâu thì mất là vì kết quả siêu âm ghi “túi noãn hoàng to”.
Trong thực hành lâm sàng, túi noãn hoàng lớn hơn bình thường có thể liên quan đến một số nguy cơ như:
- Thai ngừng phát triển sớm
- Sảy thai trong ba tháng đầu
- Trứng trống
- Phôi phát triển chậm
Nguyên nhân thường gặp nhất là bất thường nhiễm sắc thể của phôi, xảy ra ngẫu nhiên ngay từ lúc thụ tinh.
Ngoài ra một số yếu tố từ phía người mẹ cũng có thể liên quan, ví dụ:
- Đái tháo đường trước thai kỳ
- Môi trường nội tiết không thuận lợi
- Sai lệch trong việc xác định tuổi thai
Tuy nhiên cần nhấn mạnh rằng túi noãn hoàng to chỉ là dấu hiệu cảnh báo để theo dõi sát, không phải là kết luận thai kỳ sẽ xấu.
Trường hợp nào túi noãn hoàng biến mất là dấu hiệu tốt?
Nếu thai kỳ tiến triển bình thường, quá trình thường diễn ra như sau:
- Tuần 5–6: thấy túi thai và túi noãn hoàng
- Tuần 6–7: xuất hiện phôi và tim thai
- Tuần 8–9: túi noãn hoàng bắt đầu nhỏ lại
- Tuần 10–12: túi noãn hoàng biến mất
Khi thai đã có tim thai tốt và phát triển đúng tuổi thai, việc túi noãn hoàng dần biến mất là một diễn tiến sinh lý bình thường.
Vì vậy nhiều bác sĩ khi theo dõi thai sớm thường quan tâm nhiều hơn đến sự phát triển của phôi và tim thai, thay vì chỉ nhìn riêng kích thước túi noãn hoàng.
Nếu siêu âm thấy túi noãn hoàng bất thường thì nên làm gì?
Điều quan trọng nhất là không vội kết luận chỉ dựa trên một lần siêu âm rất sớm.
Các bước theo dõi thường bao gồm:
1. Siêu âm lại đúng thời điểm
Thông thường bác sĩ sẽ hẹn siêu âm lại sau 7–14 ngày để đánh giá:
- phôi có xuất hiện hay không
- tim thai có xuất hiện đúng mốc hay không
- túi noãn hoàng có tăng kích thước thêm không
Siêu âm quá sớm, ví dụ chỉ 1–2 ngày sau lần đầu, thường không cung cấp thêm thông tin hữu ích.
2. Xét nghiệm hCG nếu cần
Một số trường hợp bác sĩ có thể cho xét nghiệm hCG hai lần cách nhau 48 giờ để đánh giá xu hướng tăng của hormone thai kỳ.
Tuy nhiên hCG chỉ mang tính hỗ trợ. Quyết định cuối cùng vẫn dựa vào siêu âm.
3. Theo dõi dấu hiệu bất thường
Cần đi khám ngay nếu có:
- ra máu âm đạo nhiều
- đau bụng dưới tăng dần
- chóng mặt hoặc choáng
Những dấu hiệu này cần được kiểm tra trực tiếp.
Khi nào mẹ bầu có thể yên tâm hơn?
Mốc quan trọng nhất thường là 7–8 tuần thai.
Ở giai đoạn này:
- phôi thường thấy rõ
- tim thai phải xuất hiện
- thai tăng trưởng đúng
Nếu sau lần siêu âm lại mà phôi lớn lên tốt, tim thai rõ và túi noãn hoàng không tiếp tục tăng kích thước bất thường, tiên lượng thai kỳ sẽ tốt hơn rất nhiều.
Khi thai đã vượt qua giai đoạn 9–12 tuần, túi noãn hoàng dần biến mất và mẹ bầu sẽ quay lại lịch theo dõi thai kỳ bình thường.
Một câu chuyện thường gặp tại phòng khám Dr Tú y học bào thai
Có một thai phụ khoảng 6 tuần mang kết quả siêu âm đến phòng khám Dr Tú y học bào thai với dòng ghi chú: túi noãn hoàng 6 mm.
Chị rất lo lắng vì đã đọc trên mạng rằng túi noãn hoàng to có thể sảy thai. Điều khiến chị bế tắc nhất là không biết thai còn hy vọng hay không.
Sau khi xem lại siêu âm và giải thích kỹ, bác sĩ cho biết ở giai đoạn rất sớm như vậy điều quan trọng nhất vẫn là diễn tiến của phôi và tim thai.
Chị được hẹn quay lại sau khoảng 10 ngày.
Lần siêu âm sau đó cho thấy phôi đã rõ và tim thai xuất hiện. Túi noãn hoàng không tăng thêm kích thước. Thai tiếp tục được theo dõi bình thường. Chị đã yên tâm hơn nhiều khi được nghe bác sĩ giải thích cặn kẽ.
Trường hợp như vậy trong thực hành không phải là hiếm. Điều quan trọng nhất vẫn là theo dõi đúng mốc thời gian.
Kết luận
Câu hỏi túi noãn hoàng bao lâu thì mất có câu trả lời khá rõ ràng trong y học thai sớm.
- Túi noãn hoàng xuất hiện khoảng 5 tuần
- Bắt đầu thoái triển khoảng 9–10 tuần
- Thường biến mất vào khoảng 11–12 tuần thai
Sự tồn tại của túi noãn hoàng là một phần bình thường của thai kỳ sớm. Tuy nhiên kích thước quá lớn hoặc hình dạng bất thường có thể là dấu hiệu cần theo dõi sát hơn.
Điều quan trọng nhất không phải là một con số ở một lần siêu âm, mà là sự phát triển liên tục của phôi và sự xuất hiện của tim thai đúng mốc.
Vì vậy khi nhận được kết quả siêu âm bất thường ở thai sớm, điều đúng nhất là theo dõi lại đúng thời điểm và trao đổi trực tiếp với bác sĩ để có kế hoạch theo dõi phù hợp.
Tìm hiểu thêm tại
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ manh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé
