Là tình trạng một hoặc cả hai thai không đạt tiềm năng tăng trưởng. Khi chỉ một thai bị ảnh hưởng, gọi là selective FGR. Đây là dạng thường gặp hơn. Đặc biệt trong song thai cùng bánh rau.
Vì sao selective FGR xảy ra trong song thai?
Nguyên nhân chính là phân bố bánh rau không đều. Một thai nhận ít phần bánh rau hơn. Dòng máu cung cấp không đủ. Ngoài ra, trong song thai một bánh rau có thể có nối mạch. Điều này làm dòng máu phân bố không cân bằng giữa hai thai.
Sự khác biệt giữa song thai một bánh rau và hai bánh rau
Song thai hai bánh rau ít gặp selective FGR hơn. Mỗi thai có hệ tuần hoàn riêng. Ngược lại, song thai một bánh rau có nguy cơ cao hơn. Do có sự chia sẻ tuần hoàn. Điều này làm bệnh lý phức tạp hơn.
Dấu hiệu siêu âm của selective FGR là gì?
Chênh lệch cân nặng giữa hai thai là dấu hiệu chính. Thường trên 20%. Thai nhỏ có thể giảm kích thước bụng. Có thể kèm giảm nước ối. Trong khi thai còn lại vẫn phát triển bình thường. Sự khác biệt này giúp chẩn đoán.
Vai trò của Doppler trong selective FGR
Doppler là công cụ quan trọng. Động mạch rốn của thai nhỏ có thể tăng trở kháng. Có thể xuất hiện mất hoặc đảo chiều dòng chảy. Điều này phản ánh suy bánh rau. Doppler giúp đánh giá mức độ nặng và tiên lượng.
Phân loại selective FGR dựa trên Doppler
Dựa vào Doppler động mạch rốn. Loại I có dòng chảy bình thường. Loại II có mất dòng cuối tâm trương. Loại III có dòng chảy dao động. Mỗi loại có tiên lượng khác nhau. Điều này giúp định hướng theo dõi.
Theo dõi thai chậm tăng trưởng trong song thai cần gì đặc biệt?
Theo dõi cần thường xuyên hơn đơn thai. Siêu âm mỗi 1–2 tuần. Đánh giá tăng trưởng từng thai. Doppler từng thai riêng biệt. Không chỉ theo dõi thai nhỏ mà cả thai còn lại. Vì cả hai đều có nguy cơ.
Nguy cơ đối với thai nhỏ trong selective FGR
Thai nhỏ có nguy cơ suy thai. Có thể tử vong trong tử cung. Nguy cơ tăng khi Doppler xấu. Ngoài ra còn nguy cơ sinh non. Những yếu tố này cần được theo dõi sát.
Nguy cơ đối với thai còn lại
Ngay cả thai bình thường cũng có nguy cơ. Đặc biệt trong song thai một bánh rau. Nếu thai nhỏ gặp biến cố, thai còn lại có thể bị ảnh hưởng. Có thể xảy ra thiếu máu cấp hoặc tổn thương não.
Khi nào cần nhập viện theo dõi?
Khi Doppler xấu đi nhanh. Khi có dấu hiệu suy thai. Khi chênh lệch tăng nhanh. Những trường hợp này cần theo dõi tại cơ sở chuyên sâu. Để can thiệp kịp thời nếu cần.
Khi nào cần chấm dứt thai kỳ?
Không có mốc cố định. Quyết định dựa vào cân bằng lợi ích. Nếu thai nhỏ suy nặng, cần cân nhắc sinh sớm. Nhưng phải đánh giá nguy cơ sinh non cho thai còn lại. Đây là quyết định khó và cần cá thể hóa.
Phương pháp sinh trong selective FGR
Nếu thai ổn định, có thể theo dõi đến đủ tháng. Nếu cần sinh sớm, thường ưu tiên mổ lấy thai. Đặc biệt khi Doppler bất thường nặng. Mục tiêu là giảm nguy cơ cho cả hai thai.
Tiên lượng phụ thuộc vào yếu tố nào?
Phụ thuộc loại selective FGR. Phụ thuộc tuổi thai tại chẩn đoán. Phụ thuộc mức độ bất thường Doppler. Song thai một bánh rau thường có tiên lượng phức tạp hơn. Do đó cần theo dõi tại trung tâm chuyên sâu.
Nguyên tắc cần nhớ
Trong song thai, không thể chỉ tập trung vào một thai. Cần đánh giá cả hai. Mọi quyết định đều ảnh hưởng đến cả hai thai. Cân bằng là nguyên tắc quan trọng nhất.
Kết luận
Thai chậm tăng trưởng trong song thai, đặc biệt selective FGR, là tình trạng phức tạp. Siêu âm và Doppler đóng vai trò trung tâm trong theo dõi. Quản lý cần cá thể hóa và cân bằng lợi ích cho cả hai thai. Theo dõi sát giúp giảm nguy cơ biến chứng.
FAQ
- Selective FGR là gì?
Là khi chỉ một thai trong song thai bị chậm tăng trưởng. - Có nguy hiểm hơn đơn thai không?
Có, vì ảnh hưởng đến cả hai thai. - Doppler có quan trọng không?
Rất quan trọng để đánh giá mức độ nặng. - Có cần sinh sớm không?
Tùy tình trạng từng thai và mức độ nguy cơ. - Tiên lượng có tốt không?
Phụ thuộc loại bệnh và thời điểm phát hiện.
Tìm hiểu thêm tại đây
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ mạnh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé
