Giãn não thất thai nhi có giảm không là câu hỏi khiến nhiều mẹ bầu mất ngủ sau khi nhận kết quả siêu âm. Con số 10–12 mm nhìn qua tưởng nhỏ, nhưng lại đủ làm tim mẹ chùng xuống. Thực tế, không phải mọi trường hợp giãn não thất đều tiến triển nặng. Điều quan trọng là đo đúng, đánh giá đủ và theo dõi xu hướng theo thời gian.
Giãn não thất thai nhi có giảm không nếu chỉ giãn nhẹ 10–12 mm?
Giãn não thất là tình trạng khoang chứa dịch trong não rộng hơn bình thường. Siêu âm đánh giá bằng kích thước não thất bên.
Phân loại thường dùng:
Giãn nhẹ: 10–12 mm.
Giãn vừa: 12,1–15 mm.
Giãn nặng: trên 15 mm.
Với mức giãn nhẹ, nhiều trường hợp có thể ổn định hoặc giảm khi theo dõi lặp lại. Tuy nhiên, câu hỏi giãn não thất thai nhi có giảm không chỉ được trả lời khi có dữ liệu theo dõi 2–4 tuần sau đó.
Câu chuyện tại phòng khám Dr Tú y học bào thai
Chị H. đến phòng khám Dr Tú y học bào thai ở tuần 22+4. Phiếu siêu âm trước đó ghi: giãn não thất bên phải 11 mm.
Chị mang theo NIPT, sổ khám thai và ảnh chụp mặt cắt não thất. Điều khiến chị hoảng nhất không phải con số 11 mm, mà là câu hỏi: giãn não thất thai nhi có giảm không hay sẽ nặng dần.
Tại phòng khám, bước đầu tiên là đọc lại toàn bộ kết quả cũ. Sau đó đo lại đúng mặt phẳng, kiểm tra một bên hay hai bên, đánh giá nhu mô não và các cấu trúc thần kinh trung ương khác.
Kết quả đo lại là 10,8 mm, một bên, không có bất thường đi kèm. Kế hoạch theo dõi sau 2 tuần được thiết lập thay vì vội vàng kết luận.
Các yếu tố có thể ảnh hưởng đến số đo giãn não thất
Có ba yếu tố làm ảnh hường số đo:
Thứ nhất, kỹ thuật đo. Nếu mặt cắt lệch hoặc đặt thước không vuông góc thành não thất, số đo có thể cao hơn thực tế.
Thứ hai, tuổi thai. Não phát triển liên tục, nên kích thước não thất có thể thay đổi nhẹ giữa các mốc.
Thứ ba, đo ở não thất bên gần hay xa đầu dò siêu âm. Có hai não thất bên, khi đo sẽ có 1 não thất bên gần và 1 não thất bên xa đầu dò. Do ảnh hưởng của xương hộp sọ cản trở sóng siêu âm, nên não thất bên gần phía đầu dò sẽ khó quan sát hơn và khó đo. Não thất bên
Vì vậy, hỏi giãn não thất thai nhi có giảm không mà không có lần đo lại cho chuẩn và theo dõi thì chưa thể trả lời.
Khi nào giãn não thất cần lo ngại?
Giãn hai bên đối xứng.
Tăng dần qua các lần đo.
Kèm bất thường cấu trúc não khác.
Có dấu hiệu nhiễm trùng bào thai hoặc bất thường di truyền.
Trong các tình huống này, cần khảo sát thần kinh thai chi tiết và cân nhắc xét nghiệm nguyên nhân.
Nguyên tắc duy nhất để trả lời câu hỏi giãn não thất thai nhi có giảm không
Nguyên tắc: đo chuẩn, tìm nguyên nhân, theo dõi xu hướng.
Nếu chỉ nhìn vào mỗi kích thước não thất bên, mẹ sẽ lo lắng. Nếu chỉ làm xét nghiệm mà không theo dõi siêu âm thần kinh thai, cũng không đủ dữ liệu.
Chỉ khi có ít nhất hai lần đo cách nhau 2–4 tuần, mới biết được đang giảm, đứng yên hay tăng lên.
Sau khi nhận kết quả giãn não thất nên làm gì?
Cầm phiếu siêu âm và khoanh dòng ghi số đo nhĩ não thất.
Ghi rõ tuổi thai lúc đo và một bên hay hai bên.
Chụp ảnh lại 2–3 mặt cắt có thước đo.
Lưu riêng vào một thư mục.
Khám chuyên khoa sâu về y học bào thai
Khi đi khám lại cần mang gì và hỏi gì?
Mang theo:
Toàn bộ phiếu siêu âm trước đó.
Kết quả NIPT hoặc sàng lọc trước sinh.
Sổ khám thai.
Các xét nghiệm đã làm trong thai kỳ.
Nên hỏi bác sĩ:
Số đo này đã đúng mặt phẳng chuẩn chưa?
Giãn một bên hay hai bên?
Có bất thường đi kèm không?
Bao lâu cần đo lại?
Có cần xét nghiệm nhiễm trùng hay di truyền không?
Khi nào nên cân nhắc MRI thai?
Những điều cần tránh khi được chẩn đoán giãn não thất
Tự kết luận con sẽ chậm phát triển trí tuệ khi chỉ giãn nhẹ.
Trì hoãn tái khám nhiều tuần vì hy vọng tự hết.
Chỉ làm một xét nghiệm rồi dừng theo dõi siêu âm.
Giãn não thất thai nhi có giảm không phụ thuộc vào xu hướng theo thời gian, không phụ thuộc vào cảm giác lo lắng.
Kết luận
Giãn não thất thai nhi có giảm không cần phải theo dõi mới trả lời được. Với giãn nhẹ 10–12 mm, điều cần nhất là đo chuẩn, tìm yếu tố đi kèm, và theo dõi 2–4 tuần để xác định xu hướng.
Với hơn 20 năm làm việc trong lĩnh vực sản phụ khoa và y học bào thai, điều quan trọng nhất mà Ths. Bs Nguyễn Ngọc Tú luôn theo đuổi là giúp thai phụ hiểu đúng bản chất sàng lọc, bám sát mốc thời gian của thai kỳ, và đi từng bước chắc chắn.
Các mẹ tìm hiểu thêm tại đây
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ mạnh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé
