Chị A. đến phòng khám Dr Tú y học bào thai khi thai được 22 tuần 2 ngày. Trên tay chị là kết quả siêu âm hình thái giữa thai kỳ. Dòng kết luận ghi: theo dõi dây rốn một động mạch. Và câu hỏi duy nhất chị hỏi là dây rốn một động mạch có nguy hiểm không? Ảnh hưởng đến em bé như thế nào?
Chị đã đọc nhiều thông tin trước khi đến khám lại. Có nơi nói không đáng lo. Có nơi lại nhắc đến dị tật và bất thường. Không nơi nào có cùng câu trả lời.
Tại phòng khám Dr Tú y học bào thai, trước khi trả lời dây rốn một động mạch có nguy hiểm không, bác sĩ cần xác nhận lại chẩn đoán. Sau đó mới đánh giá toàn bộ cấu trúc thai để đưa ra kết luận phù hợp với từng trường hợp cụ thể.
Dây rốn một động mạch là gì?
Dây rốn thông thường có ba mạch máu. Gồm hai động mạch và một tĩnh mạch. Hai động mạch đưa máu từ thai ra bánh nhau. Tĩnh mạch đưa máu giàu oxy từ bánh nhau về thai.
Khi chỉ còn một động mạch rốn, tình trạng này gọi là dây rốn một động mạch. Trên siêu âm, sẽ thấy dây rốn hai mạch thay vì ba mạch.
Động mạch còn lại thường giãn lớn hơn để đảm nhận lưu lượng máu nhiều hơn. Vì vậy, bản thân việc thiếu một động mạch không đồng nghĩa với ngừng tuần hoàn.
Siêu âm chẩn đoán dây rốn một động mạch như thế nào?
Siêu âm sẽ đếm số mạch trong mặt cắt ngang dây rốn. Sau đó kiểm tra mạch máu hai bên bàng quang thai. Nếu chỉ thấy mạch ở một bên, đây là dấu hiệu đặc trưng.
Tuy nhiên, có thể xảy ra nhầm lẫn nếu hai động mạch dính nhau ở đoạn gần bánh nhau. Dây rốn xoắn nhiều cũng làm việc đếm mạch khó hơn. Vì vậy, siêu âm rà soát lại ở nhiều vị trí là bước quan trọng.
Dây rốn một động mạch có nguy hiểm không nếu là đơn độc?
Nếu siêu âm hình thái cho thấy tất cả cơ quan khác của thai đều bình thường và chỉ thiếu một động mạch rốn, tình trạng này gọi là đơn độc.
Trong phần lớn các trường hợp đơn độc, thai vẫn phát triển bình thường. Nguy cơ bất thường nhiễm sắc thể không tăng rõ so với dân số chung.
Khi đó, dây rốn một động mạch thường là không nguy hiểm ngay tức thì, nhưng cần theo dõi tăng trưởng thai ở quý 3.
Dây rốn một động mạch có nguy hiểm không nếu kèm bất thường khác?
Nếu ngoài dây rốn hai mạch còn phát hiện bất thường ở tim, thận, hệ tiêu hóa hoặc hệ thần kinh, cách đánh giá sẽ khác.
Khi kèm các bất thường khác, nguy cơ bất thường di truyền hoặc dị tật cấu trúc cao hơn. Lúc này, bác sĩ có thể tư vấn thêm về sàng lọc hoặc xét nghiệm chẩn đoán phù hợp với tuổi thai.
Như vậy, câu hỏi dây rốn một động mạch có nguy hiểm không không phụ thuộc vào số mạch đơn thuần, mà phụ thuộc vào toàn bộ bức tranh siêu âm.
Dây rốn một động mạch có ảnh hưởng đến sinh và chuyển dạ không?
Nhiều mẹ bầu lo tình trạng này sẽ ảnh hưởng đến lúc sinh. Nhưng nếu tình trạng này là đơn độc và thai phát triển tốt, nó không ảnh hưởng nhiều đến cuộc sinh. Và không phải mọi trường hợp đều phải mổ lấy thai. Thời điểm sinh và phương pháp sinh phụ thuộc vào tình trạng mẹ và thai ở cuối thai kỳ, không chỉ dựa vào việc thiếu một động mạch rốn.
Kết luận
Dây rốn một động mạch có nguy hiểm không phụ thuộc vào bối cảnh của từng thai kỳ.
Nếu là trường hợp đơn độc, phần lớn thai vẫn phát triển bình thường và chỉ cần theo dõi tăng trưởng phù hợp. Nếu kèm bất thường khác, cần đánh giá chuyên sâu và xây dựng kế hoạch cá thể hóa.
Tại phòng khám Dr Tú y học bào thai, quy trình luôn bắt đầu bằng việc đọc lại hồ sơ theo tuổi thai, rà lại hình ảnh, phân biệt rõ sàng lọc và chẩn đoán. Sau đó mới đưa ra hướng theo dõi phù hợp.
Bài viết này được chia sẻ dựa trên trải nghiệm và hơn 20 năm trực tiếp can thiệp bào thai của Ths. Bs Nguyễn Ngọc Tú.
Tìm hiểu thêm tại đây.
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ mạnh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé
