Xét nghiệm NIPT có được ăn sáng không và cần chuẩn bị gì trước khi lấy máu?

Một buổi sáng chị T. nhịn đói vì nghĩ rằng xét nghiệm NIPT phải làm giống xét nghiệm đường huyết

Chị T., mang thai 11 tuần 5 ngày, đến phòng khám Dr Tú y học bào thai với vẻ mặt hơi mệt. Khi được hỏi đã ăn sáng chưa, chị lắc đầu. Chị nói rằng sáng nay phải dậy từ 5 giờ để đi làm xét nghiệm NIPT và sợ ăn sáng sẽ ảnh hưởng đến kết quả. Chị còn chuẩn bị tinh thần nhịn đói giống như khi làm xét nghiệm đường huyết.

Điều khiến chị lo là sợ làm sai cách và phải lấy lại mẫu.

Câu hỏi của chị rất phổ biến: xét nghiệm NIPT có được ăn sáng không?

Xét nghiệm NIPT có được ăn sáng không?

Câu trả lời là có thể ăn sáng bình thường.

NIPT là xét nghiệm phân tích ADN tự do của thai nhi có trong máu mẹ. Xét nghiệm này không phụ thuộc vào đường huyết, mỡ máu hay trạng thái no – đói tại thời điểm lấy mẫu.

Khác với xét nghiệm đường huyết hoặc mỡ máu cần nhịn đói, NIPT chỉ cần lấy máu tĩnh mạch và tách huyết tương để phân tích ADN.

Do đó, ăn sáng không làm thay đổi kết quả NIPT.

Vì sao nhiều thai phụ vẫn nghĩ phải nhịn đói khi làm xét nghiệm NIPT?

Có ba nguyên nhân thường gặp:

Thứ nhất, thói quen nhịn ăn trước khi làm các xét nghiệm máu khác.
Thứ hai, chưa được tư vấn rõ sự khác biệt giữa xét nghiệm sinh hóa và xét nghiệm ADN.
Thứ ba, tâm lý sợ làm sai quy trình.

Trong trường hợp của chị T., việc nhịn đói khiến chị mệt và tụt huyết áp nhẹ sau khi lấy máu. Điều này hoàn toàn có thể tránh được nếu hiểu đúng bản chất xét nghiệm.

NIPT là xét nghiệm gì và hoạt động như thế nào?

NIPT là xét nghiệm sàng lọc trước sinh không xâm lấn. Máu mẹ chứa một phần ADN tự do của thai nhi. Phòng xét nghiệm sẽ:

1. Tách chiết ADN tự do trong huyết tương mẹ.
2. Định lượng tỷ lệ ADN thai nhi, gọi là fetal fraction.
3. Phân tích số lượng đoạn ADN của các nhiễm sắc thể.
4. So sánh với dữ liệu chuẩn để đánh giá nguy cơ lệch bội.

Quy trình này không bị ảnh hưởng bởi việc thai phụ ăn sáng.

Nếu đã lỡ ăn sáng nhiều dầu mỡ có ảnh hưởng đến NIPT không?

Thông thường không ảnh hưởng đến kết quả phân tích ADN.

Tuy nhiên, bữa ăn quá nhiều chất béo có thể làm huyết tương đục nhẹ trong một số trường hợp. Phòng xét nghiệm hiện nay đều có quy trình xử lý mẫu để đảm bảo chất lượng.

Điều quan trọng hơn là thai phụ cần uống đủ nước và giữ tinh thần ổn định trước khi lấy máu.

Có cần ngừng thuốc trước khi làm xét nghiệm NIPT không?

Phần lớn thuốc bổ thai kỳ như sắt, canxi, vitamin không ảnh hưởng đến NIPT.

Nếu thai phụ đang dùng thuốc điều trị bệnh lý đặc biệt, nên thông báo với bác sĩ trước khi lấy mẫu. Việc này nhằm đảm bảo hồ sơ được ghi nhận đầy đủ, không phải vì thuốc làm sai lệch kết quả.

Một nguyên tắc giúp tránh lo lắng khi làm xét nghiệm sàng lọc

Khi chuẩn bị làm xét nghiệm sàng lọc, điều quan trọng nhất là hiểu rõ bản chất của xét nghiệm đó và những yếu tố thực sự ảnh hưởng đến kết quả.

Nguyên tắc này giúp thai phụ không tự áp dụng quy định của xét nghiệm này sang xét nghiệm khác.

Với NIPT, yếu tố quan trọng là:

• Mẫu máu được xử lý đúng quy trình.

• Tuổi thai đủ từ 10 tuần trở lên.

• Tỷ lệ ADN thai nhi đủ cao để phân tích.

Trước khi làm NIPT, thai phụ nên chuẩn bị gì?

Bước 1: Kiểm tra lại tuổi thai

NIPT nên thực hiện từ tuần 10 trở lên để đảm bảo tỷ lệ ADN thai nhi đủ.

Bước 2: Ăn sáng nhẹ và uống đủ nước

Không cần nhịn đói. Ăn nhẹ giúp tránh tụt huyết áp khi lấy máu.

Bước 3: Mang theo hồ sơ siêu âm

Bao gồm:

• Phiếu siêu âm xác định tuổi thai.
• Kết quả đo độ mờ da gáy nếu đã thực hiện.

Bước 4: Hiểu rõ giới hạn của xét nghiệm

NIPT là xét nghiệm sàng lọc, không phải chẩn đoán. Nếu kết quả nguy cơ cao, cần tư vấn và cân nhắc chọc ối để xác định.

Tại phòng khám Dr Tú y học bào thai, khi thai phụ mang kết quả NIPT đến, bước đầu tiên luôn là đặt kết quả vào bối cảnh siêu âm và tuổi thai để tránh hiểu sai.

Những điều không nên làm trước khi NIPT

• Không tự ý nhịn đói quá lâu.

• Không ngừng thuốc điều trị nếu chưa được tư vấn.

• Không làm xét nghiệm quá sớm trước tuần 10.

Không tự suy diễn ý nghĩa kết quả khi chưa được giải thích đầy đủ.

Kết luận

Xét nghiệm NIPT có được ăn sáng không? Câu trả lời là có thể ăn sáng bình thường. NIPT không yêu cầu nhịn đói vì xét nghiệm này phân tích ADN thai nhi trong máu mẹ, không liên quan đến chỉ số đường hay mỡ máu.

Điều quan trọng hơn việc ăn hay nhịn là hiểu đúng bản chất sàng lọc của NIPT, thực hiện đúng thời điểm và có kế hoạch tư vấn nếu kết quả cần đánh giá thêm.

Hiểu đúng giúp thai phụ bình tĩnh.
Bình tĩnh giúp thai kỳ được theo dõi một cách khoa học và có kế hoạch.

Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ mạnh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé