Dây rốn một động mạch là gì?

Chị A. đến phòng khám Dr Tú y học bào thai khi thai được 21 tuần. Trên tay chị là phiếu siêu âm hình thái giữa thai kỳ. Dòng chữ khiến chị dừng lại rất lâu là: dây rốn một động mạch. Chị hỏi ngay dây rốn một động mạch là gì, có phải là bất thường nguy hiểm không. Chị cũng không rõ liệu kết luận này đã chắc chắn chưa hay chỉ là nghi ngờ ban đầu.

Trước khi trả lời, bác sĩ cần xem lại toàn bộ hồ sơ theo đúng tuổi thai. Và việc được hiểu đúng khái niệm ngay từ đầu giúp mẹ bầu bớt hoang mang hơn.

Dây rốn một động mạch là gì và khác gì với dây rốn bình thường

Dây rốn bình thường có ba mạch máu. Gồm hai động mạch và một tĩnh mạch. Hai động mạch đưa máu từ thai ra bánh nhau. Tĩnh mạch đưa máu giàu oxy từ bánh nhau về thai.

Khi dây rốn chỉ còn một động mạch, tình trạng đó được gọi là dây rốn một động mạch. Trên hình ảnh siêu âm, lúc này chỉ thấy hai mạch nên nhiều nơi gọi là dây rốn hai mạch, thường gọi tắt là SUA.

Điều quan trọng là dù chỉ còn một động mạch, dòng máu giữa thai và bánh nhau vẫn được duy trì. Động mạch còn lại thường giãn lớn hơn để bù trừ.

Dây rốn một động mạch là gì và có thể bị nhầm không?

Trong một số trường hợp, việc đánh giá số mạch dây rốn có thể gặp khó khăn. Nếu chỉ quan sát đoạn dây rốn gần bánh nhau, hai động mạch có thể dính nhau trong đoạn ngắn. Khi đó, hình ảnh dễ bị hiểu nhầm là chỉ có hai mạch.

Dây rốn xoắn nhiều hoặc tư thế thai không thuận lợi cũng làm việc đếm mạch khó hơn. Vì vậy, khi có kết luận ban đầu, việc siêu âm kiểm tra lại ở vị trí phù hợp là cần thiết. Mục tiêu là xác nhận rõ ràng xem có đúng là dây rốn một động mạch hay không.

Dây rốn một động mạch có ý nghĩa gì trong thai kỳ

Khi đã hiểu dây rốn một động mạch là gì, câu hỏi thường là ý nghĩa của phát hiện này. Điều quan trọng nhất là phân biệt trường hợp đơn độc hay có kèm bất thường khác. Đơn độc nghĩa là ngoài việc chỉ còn một động mạch rốn, các cấu trúc khác của thai đều bình thường trên siêu âm.

Nếu không đơn độc, bác sĩ sẽ cần khảo sát kỹ hơn các cơ quan như tim, thận, hệ tiêu hóa, hệ xương và hệ thần kinh. Việc rà soát này giúp xác định xem tình trạng mạch dây rốn có liên quan đến bất thường nào khác hay không.

Trong nhiều trường hợp, nếu phát hiện này là đơn độc, thai vẫn phát triển bình thường và được theo dõi như các thai kỳ khác, chỉ có thêm một số mốc kiểm tra phù hợp.

Theo dõi dây rốn một động mạch

Sau khi nhận kết luận ban đầu, mẹ bầu nên khám lại trong thời gian phù hợp theo lịch hẹn của bác sỹ. Nếu kiểm tra quá muộn, hình ảnh có thể không còn tối ưu.

Khoảng giữa thai kỳ là thời điểm thuận lợi để rà soát lại toàn bộ hình thái. Nếu phát hiện muộn hơn, việc kiểm tra vẫn có giá trị, nhưng đôi khi cần thêm thời gian để có đủ các mặt cắt cần thiết.

Kết luận về câu hỏi dây rốn một động mạch là gì

Dây rốn một động mạch là một biến thể về số lượng mạch trong dây rốn. Nó thường được phát hiện qua siêu âm hình thái. Điều quan trọng không phải là hoảng sợ khi nghe tên gọi, mà là hiểu đúng bản chất và bối cảnh của phát hiện này.

Trong thực hành tại phòng khám Dr Tú y học bào thai, quy trình luôn bắt đầu bằng việc đọc lại hồ sơ theo tuổi thai, rà lại hình ảnh, giải thích rõ ý nghĩa phát hiện và phân biệt sàng lọc với chẩn đoán. Từ đó, bác sĩ đưa ra bước theo dõi phù hợp cho từng thai kỳ cụ thể.

Bài viết này được chia sẻ dựa trên trải nghiệm và hơn 20 năm trực tiếp can thiệp bào thai của Ths. Bs Nguyễn Ngọc Tú.
Tìm hiểu thêm tại đây.
Ấn vào link để nhận bản thảo quyển sách “Thai kỳ khoẻ mạnh” dài hơn 200 trang do bác sỹ Tú biên soạn ngay các mẹ nhé